Deniz taşımacılığında kriz anlarında iletişim ve karar destek sistemlerinin etkinliği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE İMAMOĞLU

Danışman: Yaşar Özvarol

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Deniz taşımacılığı, küresel ticaretin en kritik unsurlarından ve dünya ekonomisinin sürekliliği açısından stratejik öneme sahip bir sektördür. Ancak sektör, jeopolitik gerilimler, çevresel riskler, teknolojik arızalar, sağlık krizleri ve güvenlik tehditleri gibi çok boyutlu krizlere açık bir yapıya sahiptir. Bu krizler, özellikle belirsizlik ve zaman baskısının yüksek olduğu durumlarda, etkili iletişim altyapıları ve doğru karar alma mekanizmalarının önemini daha da artırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, deniz taşımacılığı sektöründe kriz anlarında iletişim sistemleri ile karar destek sistemlerinin rolünü bütüncül bir yaklaşımla ele almak ve kriz yönetimi süreçlerine olan katkılarını literatür temelinde analiz etmektir. Literatürde kriz yönetimi, iletişim altyapıları ve karar destek sistemleri çoğunlukla ayrı başlıklar altında ele alınmakta; bu üç unsurun birlikte değerlendirildiği bütüncül çalışmalara rastlanmamaktadır. Bu nedenle bu tez, söz konusu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Araştırma yöntemi olarak sistematik literatür taraması yaklaşımı benimsenmiştir. Bu kapsamda uluslararası akademik makaleler, raporlar, resmi kurum yayınları ve sektörel analizler incelenmiş; deniz taşımacılığında karşılaşılan kriz türleri, kriz yönetim aşamaları, erken uyarı sistemleri, iletişim teknolojileri ve karar destek modelleri analitik bir çerçevede değerlendirilmiştir. Çalışma bulguları, kriz anlarında iletişim sistemlerinin bilgi akışının sürekliliğini sağlamada kritik rol üstlendiğini; karar destek sistemlerinin ise belirsizlik altında hızlı ve rasyonel karar alınmasına katkı sunduğunu göstermektedir. Özellikle dijitalleşme, yapay zekâ ve veri analitiği temelli sistemlerin entegrasyonu, deniz taşımacılığı sektörünün krizlere karşı dayanıklılığını artıran temel unsurlar arasında yer almaktadır. Sonuç olarak bu tez, deniz taşımacılığında kriz yönetiminin yalnızca operasyonel bir zorunluluk değil; iletişim ve karar destek sistemleriyle bütünleşik, stratejik bir yönetim alanı olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmanın, literatürde kriz–iletişim–karar destek sistemleri etkileşimini birlikte ele alan sınırlı sayıdaki çalışmaya teorik katkı sağlaması ve gelecekte yapılacak uygulamalı araştırmalar için kavramsal bir çerçeve sunması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Deniz taşımacılığı; kriz yönetimi; iletişim sistemleri; karar destek sistemleri; erken uyarı sistemleri.