Günümüz Sanatının Entomoloji İle Bütünleşik İlişkisinin Farkındalık Oluşturmada Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURCAN BARCIN TAŞDEMİR
Danışman: Nevin Yavuz Azeri
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Geçmiş dönemlerden itibaren entomoloji ile sanatın birbirlerine olan etkisinin günümüz sanat eserlerine nasıl yansıdığını konu alan bu çalışmada, ilk olarak böceklerin ekolojik denge ve bilim tarihi açısından önemi bahsedilmiştir. Böcek imgelerinin sanat kavramı içerisindeki ilk konumları ve nedenleri ele alınmıştır. Entomolojinin tanımı yapıldıktan sonra entomolojinin içinde yer alan kültürel entomoloji adı altında, böceklerin farklı kültürlerde ve gündelik yaşam alanlarında kullanım şekillerinin günümüz sanatını ne kadar beslediği eser analizleri üzerinden değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra, Antik çağ uygarlıklarından günümüze kadar geçen süre zarfında sosyolojik yansımalar içeren entomolojik formlardan bahsedilmiştir. Antik Mısır'dan Avrupa sanatına kadar gelinen süreç içerisinde genelde sembol ve simge olarak karşımıza çıkan böcek imgeleriyle izleyiciye verilmek istenen dinsel, toplumsal ve düşünsel mesajlar bulunmaktadır. Özellikle dinlerdeki önemi, böceklerin inanç sistemleri içerisindeki konumu ve anlamları birinci bölümün çoğunluğunu oluşturmuştur. İkinci bölüm ise, 21. yüzyıla kadar devam eden sanat ve entomoloji ilişkisi, sanatçıların eserleri üzerinden ele alınmıştır. Ancak kronolojik bir sıra olmaksızın bazı böcekleri istikrarlı bir şekilde eserlerinde kullanan sanatçılar incelenmiştir. Eserlerindeki entomolojik imgeler hakkında bilgi verilerek, sanatçıların eserlerinde bulunan böcek imgelerini seçme nedenleri üzerinde durulmuştur. Böylece böcek formlarının geçmişten bugüne sanattaki yeri ve önemi aydınlatılmaya çalışılmıştır. 21. yüzyılda entomolojiden yararlanan sanatçılar genellikle, böcek türlerinin yok olmasıyla ekolojik dengenin zarar görme durumunu da içine alan antropojenik sorunlara farkındalık yaratmak amacıyla eserlerinde yer vermişlerdir. Konunun hassaslığını ve böceklerin önemini dile getiriş biçimleri, 21. yüzyıl öncesi ressamların eserlerinde kullandıkları entomolojik imgelerin günümüz sanat eserlerindeki değişen konumunun irdelenmesi, bu bağlamda kullandıkları teknik ve sanat eğilimleri araştırmanın son bölümünü ve amacını oluşturur. Entomologlarla iş birliği içinde farkındalık oluşturma gayesiyle yapılan güncel sanat uygulamalarının insan üzerindeki etkileri ve sanatçıların böceği sanat çalışmalarına dahil etmelerinin etikliği sorgulanmaktadır. Yapılan bu araştırmada veri toplama yöntemi olarak eser analizi, literatür tarama, görsel kaynaklar ve derleme yöntemleri tercih edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Böcek, Ekoloji, Entomoloji, İmge, Güncel Sanat