Eş Zamanlı Kan Ve Solunum Alkolünün Karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hakan Oğuz
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET ATILGAN
Özet:Son zamanlarda dünyada ve ülkemizde alkol tüketiminde görülen hızlı artışa paralel olarak alkol nedeniyle işlenen suçlarda ve meydana gelen trafik kazası gibi adli olaylarda artış gözlenmektedir. Bu nedenle pek çok ülke tarafından alkolle ilgili yasal sınırlamalar getirilmiş ve alkol tayini ile ilgili olarak kan, solunum ve diğer vücut sıvılarından yapılan analiz yöntemleri, analitik teknolojide son yıllarda yaşanan gelişmelerle birlikte daha fazla önem kazanmıştır. Çalışmamız iki aşamalı olarak düşünülmüş olup ilkinde acil servise başvuran olgulardan yararlanılarak alkolmetre ile saptanan solunum havası alkol düzeyleri (SAD) ile eş zamanlı olarak enzimatik yöntemle elde edilen kan alkol düzeylerinin (KAD) karşılaştırılması ve kullanılan yöntemlerin etkinliği ile güvenilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Deneysel çalışma ile de rutin trafik denetimleri sırasında, sürücüler tarafından alındığında solunum havası alkol seviyesini düşük gösterdiği düşüncesiyle alkol alımı öncesi zeytinyağı içilmesinin SAD ve KAD üzerine herhangi bir etkisinin olup olamayacağını araştırmak üzere zeytinyağının, SAD ve KAD değerlerine etkisinin karşılaştırması ve kullanılan yöntemlerin etkinliği ve güvenilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamızın ilk aşamasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Acil Servisi'ne çeşitli sebeplerle başvuran ve anamnezinde alkol kullanımı olan genel durumu iyi, şuuru açık 45 erkek ve 7 kadın toplam 52 hastanın SAD ile eş zamanlı elde edilen KAD verileri karşılaştırılmıştır. Tüm olgularda alkolmetre ile yapılan ölçümlerde elde edilen veriler kan analizlerinde elde edilen verilere paralel ancak daha düşük olarak saptanmıştır. Çalışmamızın ikinci aşamasında 10 erkek ve 5 kadın toplam 15 gönüllü katılımcıdan 3 saat süresince solunum havası örnekleri 15 dk, kan örnekleri ise 30 aralıklarla alınmıştır. SAD'leri karşılaştırıldığında; tüm olgularda ilk 45 dk.da zeytinyağı etkisiyle elde edilen alkol düzeylerinin açlık sonrası elde edilen alkol düzeylerine göre aralarında anlamlı bir fark oluşturacak şekilde daha düşük bulunduğu gözlenmiştir. Erkeklerde zeytinyağı etkisiyle elde edilen S AD ilk 75 dakikada daha düşük bulunmuş, kadınlarda ise zeytinyağının SAD üzerine etkisinde anlamlı bir fark bulunmamıştır. KAD'leri karşılaştırıldığında; tüm olgularda ilk 15 dk.da zeytinyağı etkisi ile elde edilen alkol düzeyleri daha düşük bulunmuş, istatistiksel olarak erkek ve kadınlar ayrı ayrı değerlendirildiğinde ise zeytinyağının KAD üzerine etkisinde anlamlı bir fark bulunmamıştır. Çalışmamızda ayrıca zamana göre KAD ve SAD'de meydana gelen azalmanın hesaplanması açısından basit lineer regresyon analizleri yapılmıştır. Açlık ve zeytinyağı etkisinde solunum alkol düzeylerinde, sırasıyla; 18,42 mg/dl/saat ve 9,72 mg/dl/saat azalma olduğu gözlenmiştir. Kan alkol düzeylerinde ise, sırasıyla; saatte 8,28 mg/dl/saat ve 2,88 mg/dl/saat azalma oranları saptanmıştır. Çalışmamızın ilk aşamasındaki SAD sonuçları, KAD sonuçlarına oranla paralel ancak daha düşük seyretmiştir. Bu sonuçtan hareketle; hem tıbbi hemde yasal açıdan rutin alkolmetre ölçümleri yanı sıra mümkün olduğunca kan alkol düzeyleri ölçülmeli ve nöropsikiyatrik değerlendirme yapılarak kişinin alkolden etkilenme derecesi saptanmalıdır. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise zeytinyağının özellikle SAD'lerini etkileyerek alkol alımı sonrası erken dönemlerde düşük çıkmasını sağlaması, geriye dönük hesaplamalarla emilimin tamamlanan düzeyi ve alkolle birlikte alman yemeğin miktarı ve cinsinin önemini göstermektedir. Ayrıca çalışmamızdaki gerek açlık, gerekse zeytinyağı alımı sonrası solunum ve KAD'nin saatlik azalma miktarlarındaki farklılıklar, bu konuda daha geniş kapsamlı çalışmaların yapılarak gerekirse yasal düzenlemelerle geriye dönük alkol düzeyi hesaplamalarında bir standardizasyonun gerekliliğini ortaya koymaktadır. Anahtar Sözcükler: Kan Alkol Düzeyi, Solunum Alkol Düzeyi, Zeytinyağı, Alkolmetre