Antalya Körfezi Karides Tuzak Balıkçılığı Potansiyeli Üzerine Bir Ön Çalışma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Şahin TOPÇU

Danışman: Turhan Kebapçıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ekonomik değeri yüksek su ürünleri arasında yer alan derin su karidesleri, genellikle dip trolleri ile avlanmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında karides avcılığında, alternatif bir av aracı olarak ülkemizde ilk kez "Yarı Yüzen Karides Tuzakları" denenmiştir. Çalışma, Akdeniz Üniversitesi'ne ait R/V Akdeniz Su araştırma gemisi ile Antalya Körfezi Kemer Koca Burun (36°35'42''N - 30°35'16''E) ile Selimiye Feneri (36°45.928'N - 31°23.092''E) arasında gerçekleştirilmiştir. Mayıs-Kasım 2023 tarihlerinde 45 ile 550 m derinlik aralığında toplam 22 avcılık operasyonu gerçekleştirilmiştir. Yarı yüzen karides tuzaklarında en fazla av veren türler olarak Plesionika edwardsii ve Plesionika narval tespit edilmiştir. Parapenaeus longirostris ve Plesionika heterocarpus türleri de tuzaklar ile yakalanmış olsa da hedef tür olmaktan uzaktırlar. Antalya Körfezi için önemli derin deniz türlerinden olan ve kırmızı karides olarak isimlendirilen Aristeus antennatus ve Aristeomorpha foliacea türlerinin tuzaklara girişi gözlenmemiştir. Karides türleri için en yüksek birim çabaya düşen av miktarı (CPUE) 320 g tuzak-1 gün-1 olarak hesaplanmıştır. Gerçekleştirilen örneklemelerde hedef dışı av oranı oldukça düşük tespit edilmiştir. Ayrıca avcılık operasyonu sonunda güverteye alınan tuzaklardan elde edilen hedef ve hedef dışı türlerin canlı oldukları gözlenmiştir. Kısıtlı imkânlar ile gerçekleştirilen bu tez çalışması ile ülkemizde ticari olarak uygulanmayan tuzak balıkçılığı ile ilgili kıymetli deneyimler kazanılmıştır. Yarı yüzen karides tuzaklarının Antalya Körfezi'nde küçük ölçekli balıkçılarca kullanılma potansiyelinin olduğu ve ekosistem yaklaşımlı sürdürülebilir balıkçığa katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ancak bu balıkçılık yönteminin etkinliğini arttırmak için bu çalışma ile elde edilen ön verilerin daha kapsamlı çalışmalar ile desteklenip geliştirilmesi önem arz etmektedir.