BİR KREŞ ÇOCUĞUNUN AYRILMA DENEYİMLERİ, UYUM VE GEÇİŞ SÜREÇLERİNİN TAVISTOCK MODELİNE GÖRE GÖZLEMLENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DOĞUKAN BODUR
Danışman: Yunus Pınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kreşe uyum sağlama sürecinin hem ebeveynler hem de çocuklar açısından oldukça yıpratıcı ve zorlayıcı bir süreç olduğu bilinmektedir. Yapılan araştırmalar bu süreçte çocukların ve ebeveynlerin kaygı düzeylerinin yükseldiğini gösterse de çocukların bu süreçte yaşadığı içsel deneyimler tam anlamıyla bilinmemektedir. Tek denekli durum çalışması türünde desenlenen bu çalışmanın merkezinde üç yaşında tipik gelişim gösteren bir kız çocuğu yer almaktadır. Araştırmada odak çocuk olarak nitelendirilen ve Elif ismiyle kimliği anonim hale getirilen bir okul öncesi dönem çocuğu üç ay boyunca gözlenmiştir. Araştırmanın amacı, odak çocuğun kreşe uyum sağlama sürecinde sergilediği sözlü ve sözsüz iletişimsel eylemlerini, ailesinden ayrılırken ve yeniden bir araya gelirken verdiği tepki ve duygusal deneyimleri ayrıntılı bir biçimde ele almaktır. Çalışmada araştırma aracı olarak Tavistock modeline göre çocuk gözlemi metodu, veri toplama aracı olarak ise demografik bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, odak çocuğun kreşe uyum sürecinde iç karartıcı, kaygı ve stres yüklü deneyimler yaşadığını, bazı çocukların ebeveyn ayrılığı kaynaklı örseleyici yaşantılara maruz kaldıklarını, süreç içerisinde okul öncesi öğretmenlerinin teskin çabalarının yetersiz ve işlevsiz olduğunu ortaya koymuştur. Odak çocuğun annesine özlem duyduğu, endişe ve korku hissettiği anlarda onu sakinleştiren, duygularını düzenlemesine ve kendisini güvende hissetmesine yardımcı olan bir peluş tavşana geçiş nesnesi olarak başvurduğu görülmüştür. Araştırma bulguları, odak çocuğun ancak üçüncü aydan itibaren ebeveynlerinden ayrılırken daha az stresli olduğunu ve kreşte olmaktan heyecan ve mutluluk duymaya başladığını göstermiştir. Odak çocuğun kayıtlı olduğu kreşte herhangi bir uyum modelinin uygulanmaması olasılıkla pürüzsüz bir geçiş sürecinin deneyimlenmesine ket vurmuş, odak çocuk ancak üçüncü aydan itibaren akranlarına, öğretmenine ve genel anlamda kreşe alışabilmiştir.