Tercüman Çocuk Dergisinde Yer Alan Söz Varlığı Unsurlarının İncelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Sosyal Bilimler Ve Türkçe Eğitimi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİDAYET DUYAR

Danışman: Bekir Direkci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde Tercüman Çocuk dergisinin 1977-1986 yılları arasında yayımlanan sayıları incelenerek Tercüman Çocuk dergisinde yer alan söz varlığı unsurları tespit edilmiş ve derginin sıklık dizini oluşturulmuştur. Doküman incelemesi yönteminin kullanıldığı araştırmada veriler betimsel analiz ile yorumlanmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında, derginin bütün sayılarına ulaşılarak bu sayılar bilgisayar ortamına aktarılmış, kelime listelerinin oluşturulmasında ve analiz edilmesinde ise ".txt" uzantılı metinlerde yer alan kelimeleri sıklıklarına göre dizen ve kelime sıklık istatistiği yapan TürkSözDiz programı kullanılmıştır. Bu program kullanılmadan önce programın ve çalışma kapsamının gerektirdiği şekilde çekim eklerinin silinmesi, kelime gruplarının, deyimlerin, atasözlerinin ve ikilemelerin + işareti ile birleştirilmesi, rakamların yazıya dönüştürülmesi, eş sesli kelimelerin belirlenip işaretlenmesi ve noktalama işaretlerinin kaldırılması gibi birçok düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemelerden sonra Tercüman Çocuk dergisinde toplam 690.848 söz varlığı unsuru tespit edilmiştir. Elde edilen veriler TürkSözDiz programına yüklenerek söz varlığı unsurları listelenmiş ve sıklık değerleri belirlenmiştir. Listeler üzerinde tekrar ayrıştırma işlemi gerçekleştirilerek her bir unsur için ayrı ayrı tablolar oluşturulmuş ve sonuçlar bu tablolar üzerinden değerlendirilmiştir. Temel kelimelerin yanında 44.925 özel isim, 14.921 deyim, 4.631 ikileme ve 94 atasözü tespit edilmiştir. Toplam söz varlığı unsurunun %6,50'sini özel isimler, %2,16'sını deyimler, %0,67'sini ikilemeler, %0,01'ini de atasözlerinin meydana getirdiği belirlenmiştir. Sonuç olarak bu tezle Tercüman Çocuk dergisinin çocuk yayıncılığı ve Türkçe öğretimi açısından önemi vurgulanmış; dergi içeriği üzerinden yeni araştırma alanları ve kelime öğretimine yönelik öneriler sunulmuştur.