GÜNÜMÜZ FİGÜRATİF RESİM SANATINDA DIŞAVURUMCU PORTRELER

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEVVAL KARABOĞA

Danışman: Umut Kayapınar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Resim sanatının özü biçim, renk ve çizgiden oluşmaktadır. Her dönemin sanat anlayışına bakıldığında bu üç faktör değişim göstermektedir. Modern sanat döneminin başlamasıyla birlikte bir Rönesans etkisi yaşandığı gözlemlenmektedir. Bu bağlamda sanatçıların yaşadığı dönemi sorgulayarak kendilerini ifade edebilecek yeni arayışlar içine girdikleri görülmektedir. Akademik kuralların güzellik algısına hitap eden orantılı form, doğru perspektif ve gerçekçi renk anlayışının Ekspresyonistler tarafından reddedilmesiyle iç dünyanın yansıtılması esas alınmaktadır. Dolayısıyla yeni ''ifadecilik'' ve ''dışavurum'' sözcükleri sanatçının aynası olduğu düşünülmektedir. 20. yüzyılın başlarında savaş nedeniyle ortaya çıkan siyasal ve toplumsal sorunlar sanatın yeniden şekillenmesine neden olduğu söylenebilmektedir. Ortaya çıkan Ekspresyonizm akımı görünen gerçekliği değil, görünen gerçeklikten edinilen izlenimi, sanatçının iç dünyasında şekillenerek yeni bir anlatım biçimi oluşturduğu gözlemlenmektedir. Bu bağlamda özgür ifade aracı olarak kullanılan biçim bozulmaları sanatçının bilinçli olarak yaptığı bir eylem haline gelmektedir. Batı'da gelişmeye devam eden dışavurumcu hareketler Türk resmine de yansıdığı görülmektedir. Avrupa'ya sanat eğitimi için gönderilen Türk ressamlar ülkeye geri döndükleri dönemde ilk temelleri atıldığı gözlemlenmektedir. Türk resim sanatında dönemin siyasi ve toplumsal olaylarının yanında kültürel mirasın getirdiği bir estetik anlayışı da oluşmaktadır. Bununla birlikte figüratif resmin biçimsel bozulmalara uğradığı ve renkçi bir anlayışın ortaya çıktığı gözlemlenmektedir. Bu tez konusunda, Avrupa'da ortaya çıkan Ekspresyonizm akımının sanata ve sanatçıya yansımaları, Ekspresyonizmin Türk resim sanatına nasıl etkiler bıraktığını ve figüratif resimde deformasyon sürecinin nasıl işlendiğini gözlemlemek amacıyla çeşitli eser örnekleri üzerinden sanatçı karşılaştırmaları yapılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Anahtar kelimeler; Deformasyon, dışavurum, figür, portre, resim.