Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss)'nda limon ve portakal kabuğu yağının anestezik etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERHAT BAKIR
Danışman: Baki Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda insanlarda görülen hastalıkların artışına ve çevre kirliliğine bağlı olarak sentetik ürünler yerine doğal kaynaklı ürünlerin kullanımı giderek artmaktadır. Bu eğilim insan beslenmesinde önemli bir gıda ürünü olan su ürünleri sektöründe de görülmektedir. Bu tez çalışmasında ülkemizde yoğun olarak üretimi yapılan gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) üzerinde limon ve portakal kabuğu yağının anestezik madde olarak kullanılabilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla ortalama ağırlığı 51 g olan gökkuşağı alabalığı limon ve portakal kabuğu yağlarının farklı dozlarına (500, 1000, 2000, 3000, 4000 ve 5000 μL/L) maruz bırakılmıştır. Denemede anesteziye giriş ve çıkış süreleri her balık için ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Ayrıca limon yağı (2000 ve 5000 μL/L), portakal yağı (2000 ve 5000 μL/L) ve 2-fenoksietanol (250 ve 750 μL/L) ile anestezi sonrasında bu anesteziklerin balıkların kan parametrelerine olan etkilerinin incelenmesi amacıyla kan alımı yapılmıştır. Deneme sonuçlarına göre anestezik madde konsantrasyon değerleri arasında istatistiksel olarak önemli farklılıkların olduğu, limon ve portakal yağının dozu arttıkça anesteziye giriş süresinin kısaldığı görülmüştür (P˂0,05). Bununla birlikte, anesteziklerin kullanım dozu arttıkça balıkların anesteziden çıkış sürelerinin de kısaldığı belirlenmiştir (P˂0,05). Deneme sonucunda balıklar 5000 μL/L limon yağı içeren dozda 3 dakika altında anesteziye girdiği ve 5 dakikadan daha kısa bir sürede anesteziden çıktığı görülmüştür. Portakal yağında ise limon yağına göre balıkları bayıltmada (> 8,0 dakika) ve ayıltmada (> 5,8 dakika) daha geç bir süre gerçekleştiği tespit edilmiştir. Limon yağı, portakal yağı ve 2-fenoksietanol ile bayıltılan balıkların kan serum parametrelerinden trigliserit, kalsiyum ve potasyum değerlerinde gruplar arasında önemli farklılıkların olduğu tespit edilmiştir (P˂0,05). Elde edilen bulgular ışığında limon yağında en uygun konsantrasyon değerinin 5000 μL/L olduğu ve limon yağının portakal yağına göre gökkuşağı alabalıklarında anestezik olarak daha etkili olduğu sonucuna varılmıştır.