Nefreti tweetle(me)mek: Suriyeli mültecilere yönelik çevrim içi söylemin Türkiye-Yunanistan bağlamında keşfi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü, Akdeniz Göç Araştırmaları A.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHDİYE APAK

Danışman: Hasan Hüseyin Aygül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'nin başlattığı Fırat Kalkanı Harekâtı kapsamındaki operasyonlar devam ederken 28 Şubat 2020 tarihinde yaşanan olaylarda 34 Türk askerinin şehit olduğu haberi resmi makamlar tarafından duyurulmuş ve peşi sıra çeşitli toplumsal olaylar cereyan etmiştir. Bu süreçte Türkiye, Avrupa'ya açılan sınır kapılarındaki denetim ve kontrolün kaldırıldığını bildirmiş ve akabinde göçmenler, Yunanistan sınırına doğru harekete geçmiştir. Yunanistan hükümetinin sınır güvenliğini arttırması ve geçişlere izin vermemesiyle iki sınır hattı arasında kalan göçmenler, günler süren kaos ve belirsizlik durumuyla yüzleşmiştir. Çevrim dışı ortamda yaşanan bu toplumsal olayların yansıması olarak Twitter platformunda çeşitli söylemler üretilerek dolaşıma sokulmuştur. Bu araştırma, göçmenlere yönelik çevrim içi söylemin Yunanistan ve Türkiye'deki kullanıcılar tarafından Twitter platformunda nasıl üretilmekte, dolaşıma sokulmakta ve yayılmakta olduğu soruları etrafında kurgulanmıştır. Bu doğrultuda araştırmanın amacını, Twitter mecrasında göçmenlere yönelik üretilen çevrim içi söylemin Türkiye ve Yunanistan bağlamındaki keşfi oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma deseni benimsenerek sosyal gerçekliğin bağlamı, kullanıcıların süreci anlamlandırması ve söylemin inşasındaki dinamikler açığa çıkarılmak istenmiştir. Çalışmada "hashtag etnografi" stratejisi kullanılarak dijital pratiklerin çevrim dışı kaynakları ve bağlamlarıyla ilişkisi kurulmakta, anahtar kavramlar ve hashtagler kullanılarak kullanıcıların kendi ifade ve algılarına ulaşılmaktadır. Çalışma verisi, Twitter'ın sunmuş olduğu Academic Research API uygulaması üzerinden Pyhton programı yardımıyla çekilmiş, depolanmış ve analize uygun olacak şekilde ayıklanmıştır. Bu doğrultuda belirlenen kriterler çerçevesinde amaçlı örnekleme yöntemi aracılığıyla Twitter'da iki dilde belirli kavramlar aratılmış ve Türkçe 94.186 adet Yunanca 53.079 adet olmak üzere toplam 147.265 tweet platformdan çekilmiştir. Her iki dilde en çok etkileşim alan ilk 500 tweet içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Veriler, MAXQDA 2020 programıyla kodlanmış ve belirli temalar altında çözümlenmiştir. Ayrıca Tableau programıyla veriler görselleştirilerek okuyucuya sunulmuştur. Çalışma kapsamında Türkçe ve Yunanca atılan tweetlerde negatif ifadelerin egemen olduğu ve bu ifadelerin yoğun olarak nefret söylemi içerdiği tespit edilmiştir. Çevrim içi söylemde göçmenler, kamusal düzen ve toplumsal huzura tehdit, ekonomik sorunların baş sorumlusu, siyasi hesaplaşmaların vazgeçilmez kozu ve nefret üreten bir korku kaynağı olarak yer etmektedir.