Total kalça ve diz protez cerrahisinde ameliyat öncesi anksiyete prevalansı ve ameliyat sonrası hastanın ağrı sonuçları ile ilişkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBRU ÇALIŞKAN

Danışman: Nilgün Aksoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma total kalça ve diz protezi uygulanan hastalarda ameliyat öncesi anksiyete prevalansını saptamak ve ameliyat öncesi anksiyete ile ameliyat sonrası ağrı sonuçları ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı bir çalışmadır. Antalya Kepez Devlet Hastanesi Ortopedi Kliniği'nde, Haziran 2021-2022 tarihleri arasında, 104 katılımcı (87 total diz protezi-TDP/17 total kalça protezi-TKP) ile gerçekleştirilmiştir. Veriler "Birey Tanılama Formu", "Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği-STAI", "Görsel Kıyaslama Ölçeği-GKÖ" ve "Amerikan Ağrı Derneği Revize Hasta Sonuçları Anketi-AAD-R-HSA" ile, ameliyat öncesi ve sonrası üç aşamada toplanmıştır. Bulgular: TKP ve TDP uygulanan bireylerde ameliyat öncesi anksiyete prevalansının %80.8 yüksek, %12.5 orta ve %6.7 düşük düzeyde olduğu bulundu. Ameliyat öncesi STAI-I puan ortalaması 53.95±10.51 ve STAI-II 44.20±10.55 olarak belirlendi. STAI-I puanları ile ameliyat öncesi ile ameliyat sonrası 6.,12.,24.,36. saatlerdeki GKÖ ağrı puanları arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki saptandı. Erkek cinsiyet, TKP uygulanması ve artan STAI-I puanının 6. saat GKÖ ağrı puanını; erkek cinsiyet, TKP uygulanması ve artan STAI-II puanının 12. saat GKÖ ağrı puanını arttırdığı belirlendi. AAD-R-HSA ağrı tedavisinin sonuçları ile ilgili memnuniyet düzeyi yüksek (7.42±1.51) olarak belirlendi. Katılımcıların STAI-I puanları ile "Emosyonel Etki" alt boyut puanları arasında pozitif yönde güçlü (r=0.626;p<0.001), "Ağrının Şiddeti ve Uykuya Etkisi" (r=0.595;p<0.001) ve "Aktiviteye Etkisi" (r=0.553;p<0.001) ile pozitif yönde orta düzeyde; STAI-II puanları ile "Ağrının Şiddeti ve Uykuya Etkisi" (r=0.249;p=0.011), "Aktiviteye Etkisi" (r=0.252;p=0.010) ve "Emosyonel Etki" (r=0.286;p=0.003) arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki saptandı. Sonuç: Bu çalışmada TKP ve TDP uygulanan katılımcıların ameliyat öncesi anksiyete prevalansı %80.8 bulunmuştur. Ameliyat öncesi yüksek durumluk kaygının ameliyat sonrası erken dönem ağrı sonuçları ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: total kalça protezi, total diz protezi, ameliyat öncesi anksiyete, ameliyat sonrası ağrı, hasta sonuçları.