EKOKARDİYOGRAFİ İLE SİSTOLİK PULMONER ARTER BASINÇ HESAPLANMASINDA SAĞ ATRİYAL BASINÇ TAHMİNİNDE KORONER SİNÜS ÇAPI VE KOLLAPSININ KULLANIMI
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gündüzalp Saydam
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÜNAL GÜNTEKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Doppler ekokardiyografinin kullanılması ile pulmoner arter basıncı invaziv olmayan yöntemlerle tahmin edilebilir hale gelmiştir. Transtorasik ekokardiyografi pulmoner hipertansiyon şüphesi olan hastaların tarama, tanı ve takibinde kullanılan, kolay ulaşılır invaziv olmayan bir görüntüleme yöntemidir. Ekokardiyografi ile sistolik pulmoner arter basıncı Bernoulli denklemine göre hesaplanmaktadır. Bu denkleme göre; sistolik pulmoner arter basıncı: 4 x (triküspid yetmezlik akım hızı)² + tahmini sağ atriyum basıncıdır (RAP). Tahmini RAP ise inferior vena kava (IVC) çapı ve kollapsına göre tahmin edilmektedir. IVC'ye göre RAP'ın tahmin edilmesi ile ilgili yapılmış birçok çalışmanın yanı sıra invaziv olmayan yöntemlerle tahmin edilen RAP ve invaziv olmayan yöntemlerle hesap edilen sistolik pulmoner arter basıncının koroner sinüs (CS) ile ilişkisini değerlendiren bazı çalışmalar da bulunmaktadır. Ancak invaziv olarak ölçülen RAP'ın CS çapı ve kollapsı ile ilişkisini karşılaştıran ve CS'nin RAP tahmininde kullanılması ile ilgili herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada amacımız RAP'ın tahmin edilmesinde CS çapı ve kollapsının kullanılabilirliğini araştırmaktır. Hastalar ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli prospektif bir çalışmadır. Çalışmaya Mart 2017 ile Mart 2018 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Kardiyoloji Polikliniğine başvurmuş ve herhangi bir nedenle sağ kalp kateterizasyonu yapılması planlanmış, dışlama kriterlerine sahip olmayan ve 18 yaşından büyük 136 hasta dahil edildi. Hastaların sağ kalp kateterizasyonu öncesinde ayrıntılı ekokardiyografileri yapıldı. Bulgular: Hastaların 77 tanesi (%56,6) kadın, 59 tanesi (%43,4) erkekti. Hastaların yaş ortalaması 57,67±13,36 olup ortalama RAP 9,84±5,39 mmHg olarak ölçüldü. Hastalar RAP ≥10 mmHg (n:57) ve RAP<10 mmHg (n:79) olarak iki gruba ayrıldı. RAP ≥10 mmHg olan grupta maksimum IVC ve CS çapı RAP <10 mmHg olan gruba göre yüksek, IVC ve CS kollaps indeksleri ise anlamlı olarak daha düşüktü (p<0,001). Çalışmamızda RAP ≥10 mmHg olmasını predikte eden bütün IVC ve CS parametreleri için optimal cutt-off değerler belirlendi. Maksimum IVC çapının optimal cut-off değeri 19,6 mm (duyarlılık, %63,2; özgüllük, %87,3), IVC kollaps indeksinin optimal cut-off değeri 46,1 (duyarlılık, %75; özgüllük, %79,7), maksimum CS çapının optimal cut-off değeri 11 mm (duyarlılık, %64,9; özgüllük, %77), CS kollaps indeksinin optimal cut-off değeri 39,2 (duyarlılık, %75,4; özgüllük, %88,6) olarak bulundu. Ayrıca çalışmamızda invaziv olarak ölçülen RAP ile IVC ve CS parametrelerinin korelasyonları da değerlendirilmiş ve invaziv olarak ölçülen RAP ile maksimum IVC çapı ve IVC kollaps indeks arasında yüksek düzeyli anlamlı ilişki bulunmuştur (sırasıyla; r:0,615 p<0,001; r:-0,683 p<0,001). İnvaziv olarak ölçülen RAP ile maksimum CS çapı ve CS kollaps indeksi arasında da orta düzeyde anlamlı ilişki bulunmuştur (sırasıyla; r:0,478 p<0,001; r:-0,674 p<0,001). İnvaziv olarak ölçülen RAP ile IVC üzerinden tahmin edilen RAP arasında yapılan korelasyon da yüksek düzeyli anlamlı bulunmuştur (r:0,765 p<0,001). Aynı zamanda CS ve IVC parametrelerinin de kendi aralarında korelasyonları değerlendirilmiş ve bütün parametrelerin korelasyonları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: Çalışmamızda invaziv olarak ölçülen RAP ile maksimum IVC çapı, IVC kollaps indeks ve maksimum CS çapı, CS kollaps indeks arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. IVC parametrelerinin sonuçlarına bakıldığında önceki yapılan çalışmalara benzer bulunmuştur. CS parametrelerinin sonuçlarının da IVC parametrelerinin sonuçları kadar anlamlı çıkması RAP tahmin edilmesinde artık CS'nin de kullanılabileceğini göstermektedir. Yapılan korelasyonların çoğunun yüksek düzeyli anlamlı çıkması bu fikri daha da güçlendirmektedir. Ayrıca çalışmamızda CS parametreleri için cut-off değerler belirlenmiş olup bundan sonra yapılacak olan çalışmalara örnek olacaktır. Anahtar kelimeler: Pulmoner hipertansiyon, inferior vena kava, koroner sinüs, sağ atriyal basınç