İkinci kez alkollü araç kullanmaktan ehliyetleri geçici alınan ve eğitime katılan sürücülerin profili: 2019 yılı Antalya
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TÜRKAN ÜSTÜNDAĞ
Danışman: Arzu Akcan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, ikinci kez alkollü araç kullanırken güvenlik güçleri tarafından tespit edilen ve ehliyetine iki yıl süreliğine el konulan, ehliyetlerini geri alabilmeleri için sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine (SÜDGE) zorunlu katılan sürücülerin 2019 yılı profilinin belirlenmesidir. Yöntem: Bu restrospektif kayıt çalışmasının örneklemini 601 kişi oluşturmuştur. Çalışmada Antalya İl Sağlık Müdürlüğü'nün SÜDGE'de kullandığı kayıtlı verilerin (Görüşme Kılavuzu/ Tanıtıcı Bilgiler Formu, Psikolojik Testler -Türk sürücü davranışları envanteri, sürücü heyecan arama envanteri, içki içme nedenleri envanteri, alkol kullanım bozukluğu tanıma testi, CAGE ve mini mental test) değerlendirmesi yapılmıştır. Kategorik veriler; yüzdelerle, sürekli veriler; ortalama, standart sapma, maksimum ve minimum değerler, medyan ve çeyrekler arası aralık ile verilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 41.47±10.46, %98'i erkek, % 32.9'u lise mezunu, 65.9'u il merkezinde yaşamakta, %88.5'i bir işte çalışmaktadır. Alkollü araç kullanımında %40.8'nin maddi hasarlı, %6.2'sinin yaralanmalı, %0.5'nin ölümlü kaza yaptığı bulunmuştur. Katılımcıların %43.1'inin haftada birkaç kez alkol kullandığı ve %14'ünün alkolle birlikte keyif verici madde ve %10.8'nin psikiyatrik ilaç kullanımının olduğu belirlenmiştir. İçki içme nedenleri arasında puan ortalaması en yüksek sosyalleşme (9.94±4.64) ve keyif (8.62±3.83) idi. Alkol Kullanım Bozukluğu Tarama Testinde %31.8'i sekiz puan ve üzeri "zararlı alkol kullanım davranışı" göstermişlerdir ve CAGE ölçeğine göre %49.5'inde %75, %1'inde ise %100 alkol kullanım bozukluğu olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Katılımcıların yaklaşık yarısının alkollü araç kullanımında kazaya karıştığı, yaklaşık üçte birinin zararlı alkol kullanım davranışı gösterdiği, en az yarısının ise alkol kullanım bozukluğu olduğu belirlenmiştir. Toplumun alkollü araç kullanılmaması konusunda bilinçlendirilmesi ve farkındalığın artırılması önerilir. Anahtar Kelimeler: Alkol, sürücü davranışları, SÜDGE, kaza riski, halk sağlığı