Yazılım Sektöründe Serbest Çalışan (Freelance) Yazılımcıların Çalışma Hayatı Kalitesi Üzerine Bir Araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHMUT İPŞİRLİ
Danışman: Mete Kaan Namal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünyada bilişim teknolojilerinin tüm sektörlerde yaygın bir şekilde kullanılmasıyla birlikte bilişim sektöründe çalışan işgücüne olan ihtiyacı her geçen gün artırmaktadır. İnternetin yaygın kullanımı ve özellikle Covid 19 pandemisi sonrasında uzaktan çalışma yönteminin işverenlerce daha yoğun bir şekilde kabul görmesiyle birlikte atipik çalışma şekilleri de artan oranda gelişmektedir. Özellikle yazılım sektöründe çalışanlar, fiziksel olarak işyerinde bulunmadan uzaktan işlerini kolaylıkla yapabilir hale gelmektedir. Yazılım sektörü çalışanları, uzaktan çalışmanın yaygınlaşmasıyla beraber bulundukları ülke sınırları dışına da hizmet verebilir hale gelmekte ve kazanç açısından yüksek olan ülkelere hizmet verme eğilimi göstermektedir. Bu durumun sonucunda ise maaşlı ve sabit bir işte çalışmaktansa kendi işini (freelance) kuran yazılımcıların sayısının artmasına sebep olmaktadır. Bu çalışmada Türkiye'deki yazılım sektöründe freelance çalışanların çalışma hayatı kalitesinin ölçülmesi hedeflenmiştir. Türkiye'deki toplam yazılımcı sayısı net olarak bilinmemekle birlikte 2019'da bu sayının 140.000 civarında olduğu, 2023 hedefinin ise 500.000 olduğuna dair veriler, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 2019-2023 Stratejik Plan dokümanında yer almaktadır. Bu kitlenin içinde serbest çalışan yazılımcıların sayısı bilinmemektedir. Çalışmanın birinci bölümünde bilişim sektörü ve alt bileşenleri tarihi gelişimiyle birlikte yazılım sektörü özelinde incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise çalışma, kalite ve çalışma hayatı kalitesi arasındaki ilişki açıklanarak çalışma hayatı kalitesinin ölçümlenmesinde kullanılan uluslararası göstergelere yer verilmiştir. Çalışmanın son kısmında ise Türkiye'de yazılım sektöründe freelance olarak çalışan 400 kişiye uygulanan anket ve bu anketin sonucuna göre hazırlanan mülakat uygulanarak karma yöntemle araştırmanın sonuçlarına yer verilmiştir. Bu tezin nicel araştırma kapsamındaki tüm veriler, bilgisayarda "SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22" programına kaydedilerek analiz edilirken, nitel araştırma kapsamındaki metin verileri ise MAXQDA nitel veri analiz programı tarafından işlenerek görselleştirme ve analiz yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bilişim Sektörü, Freelance Yazılımcı, Çalışma Hayatı Kalitesi.