Doğu Akdeniz'de gerçekleşen hidrokarbon arama faaliyetlerinin barış gazeteciliği perspektifinde incelenmesi: Yeni Şafak ve Sözcü gazeteleri eleştirel söylem analizi örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gazetecilik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜMİT ALPEREN COŞKUN

Danışman: Onur Öksüz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Söylem olgusu, düşüncelerin bir başka kişi ya da kişilere belirli sistematik aygıtlar yoluyla ulaştırılması yolundaki iletişim ve etkileşim kurmanın temelinde yer almaktadır. İki farklılık arasındaki uzlaşıyı tek bir bağıntı yoluyla çözüme ulaştıran söylem olgusu; işitsel, yazıya dayalı ya da görsel olabilmektedir. Şekillerin belirli sistematiklerle bir araya gelmesinin bir sonucu olarak da adlandırılabilecek olan yazılı söylem; ortaya çıkaran kişiye, bağlama ya da alıcıya göre şekillenebilmektedir. Ancak hepsinden öte, kullanımı açısından bir güç unsuru olarak da adlandırılabilmektedir. Söylem olgusu, dil olgusundan farklı olarak bir tesadüfilik barındırmaz ve oluşmaktan çok, üretim sürecine tabiidir. Bunun bir getirisi olarak ise söylem, her zaman bir fikir ya da düşünceyi, yapısı gereği, bünyesinde taşımaktadır. Söylem ve ideolojik perspektifin bir arada kullanılarak ele alınan mevcut çalışmada, ana akım medyada, yaptıkları haberler ve ideolojik perspektifleri sebebiyle iki zıt kutupta yer alan YENİŞAFAK ve SÖZCÜ gazetelerinin, Türkiye Cumhuriyeti'nin Doğu Akdeniz'de gerçekleştirdiği hidrokarbon arama faaliyetlerine ilişkin haberleri, Barış Gazeteciliği anlayışı temelinde incelenmiştir. İncelenen konunun merkezinde Barış Gazeteciliği'nin yer almasının ana nedeni ise; özellikle Türkiye ve Yunanistan arasındaki ilişkilerin neredeyse her daim gergin geçmesinin ve gazetelerin ve gazetecilerin bu duruma ne denli barış odaklı yaklaştıklarının öneminden kaynaklanmaktadır. Çalışma sonucunda farklı ideolojik kanat odaklı hareket eden gazetelerin dahi, barış odaklı gazetecilik anlayışına uygun bir şekilde değil, kutuplaştırma ya da ikilileştirme gibi unsurları kullanarak haber yaptıkları ve aynı olaylara aynı söylem sistematiği üzerinden ancak farklı kutuplardan yaklaştıkları tespit edilmiştir. Anahtar sözcükler: Barış Gazeteciliği, Söylem, Eleştirel Söylem Analizi