Hemşirelik Bakımında Hasta Onuru ile İlgili Yapılan Çalışmaların Vosviewer ve R Biblioshiny ile Bibliyometrik Analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gözde ALKAN
Danışman: Banu Terzi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hemşirelik, bireylerin sağlık süreçlerinin yönetilmesinde temel bir rol oynamaktadır ve bu sürecin en önemli unsurlarından biri de insan onuruna saygıdır. Hemşirelik bakımı, hasta onuru gözetilerek yürütülen bir süreçtir. Bu çalışmanın amacı, hemşirelik bakımında hasta onuru konulu çalışmaların bibliyometrik analiz yöntemi ile bilimsel haritasını oluşturmaktır. Bu kapsamda 1994-2026 yılları arasında yayımlanan 376 makale analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, yayın üretkenliğinde zaman içinde belirgin ve istatistiksel olarak anlamlı bir artış eğilimi olduğu bulunmuştur (yıllık ortalama yayın sayısındaki artış 0,84 olup, R² = 0,708, β = 0,841; %95 GA: 0,636–1,046; p < 0,001). Alana en fazla katkı sağlayan yazar Lindwall L. (n=12), ülke Amerika Birleşik Devletleri (n=69), dergi Nursing Ethics (n=59)'dir. En sık kullanılan anahtar kelime "nursing (n=70)'dir. Faktör analizinde "human dignity", "palliative care", "end of life", "cancer", "research", "workplace", "compassion" ve "user involvement" gibi kavramların öne çıktığı bulunmuştur. Ulaşılan sonuçlar, hemşirelik bakımında hasta onuru konusundaki yayın üretiminin güçlü ve sürdürülebilir biçimde arttığını göstermektedir. Araştırmaların İskandinav ülkeleri ve Kuzey Amerika'da yoğunlaştığı ortaya konmuştur. Analiz sonuçlarına göre hemşirelik bakımında hasta onuru konulu çalışmalarda nitel araştırma yöntemi baskındır ve karma yöntem kullanımı sınırlı düzeydedir. Bu doğrultuda sağlık kurumlarında hasta onurunun korunması noktasında kurumsal politikalar ve standartlar oluşturulması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Etik; hasta onuru; hemşirelik; hemşirelik bakımı