Evaluation of Green Synthesized Silver Nanoparticles as Gene Delivery Systems in Cancer Cells
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Gene and Cell Therapy, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Enes Soydemir
Danışman: Devrim Demir Dora
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, yeşil sentez yöntemiyle sentezlenen ve pozitif yüklü protaminle kaplanan negatif yüklü gümüş nanopartiküllerin (AgNP'ler) plazmit DNA (pDNA) iletim potansiyelini araştırmaktır. Gen iletim kapasitesini ve sitotoksisite düzeylerini değerlendirmek için, insan prostat kanseri (PC3), küçük hücreli olmayan akciğer kanseri (H1299), akciğer kanseri (A549) ve fare fibroblast (L929) hücre hatları kullanılarak biyospesifiklik değerlendirilmiştir. Yöntem: Ihlamur (Tilia L.), kekik (Thymus vulgaris L.), biberiye (Rosmarinus officinalis) ve nar (Punica granatum) ekstraktları, bakır(II) sülfat pentahidrat (CuSO₄·5H₂O) ve gümüş nitrat (AgNO₃) ile reaksiyona sokularak CuNP ve AgNP sentezlenmeye çalışılmıştır. AgNP oluşumu UV-vis spektroskopisiyle doğrulanırken, CuNP'ler karakteristik pik göstermemiştir. Optimize edilen AgNP'lerle hücre canlılığı L929, PC3 ve H1299 hücre hatlarında resazurin testiyle değerlendirilmiştir. pDNA taşınımı için PS:pDNA:AgNP kompleksleri hazırlanmış, agaroz jelde 15–30 N/P oranlarında kompleks oluşumu doğrulanmıştır. Kompleks stabilitesi anyonik stres, serum ve Proteinaz K testleriyle incelenmiştir. Lizozomal kaçış akridin turuncusu (AO) boyasıyla analiz edilirken, transfeksiyon EGFP-N1 plazmidiyle PC3, A549 ve H1299 hücrelerinde gerçekleştirilmiş ve floresan mikroskopla değerlendirilmiştir. Bulgular: AgNP'ler biberiye ekstraktındaki flavonoid ve fenolik bileşiklerle sentezlenmiş, DLS analizi için PS ile kaplanmıştır. Sitotoksisite testleri L929, PC3 ve H1299 hücrelerinde doza bağlı toksisite göstermiştir. Anyonik stres, serum ve Proteinaz K analizleri PS:pDNA:AgNP komplekslerinin pDNA bütünlüğünü koruduğunu ortaya koymuştur. H1299 hücrelerinde PS:AgNP (20:1) formülasyonu 30 ve 100 N/P oranlarında belirgin GFP ekspresyonu ve lizozomal kaçış sağlamıştır. Sonuç: Sentezlenen AgNP'ler L929, PC3 ve H1299 hücrelerinde doza bağlı sitotoksisite gösterse de, gen iletimi için öldürücü olmayan dozların uygun olduğu belirlenmiştir. PS ile kaplanmış AgNP kompleksleri, pozitif yükleri sayesinde başarılı transfeksiyon sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: Rosmarinus officinalis, gümüş nanopartiküller, protamin sülfat, pDNA, transfeksiyon, sitotoksisite.