Öğretmenlerin Program Okuryazarlığı Yeterliklerinin Yordayıcısı Olarak Yansıtıcı Düşünme ile Öğretim Yöntemlerini Kullanma Becerileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HIDIR GÜNGÖR
Danışman: Etem Yeşilyurt
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Öğretmenlerin eğitim program okuryazarlığını kuramsal olarak, bazı çalışma sonuçlarına göre ise uygulamalı ve istatistiksel sonuç olarak etkileyen, eğitim program okuryazarlığı ile ilişkisi olduğu anlaşılan çeşitli bağımsız değişkenler bulunmaktadır. Bu değişkenler arasında üst düzey düşünme becerilerinden yansıtıcı düşünme ile öğrenme stratejileri ve yöntemleri gibi değişkenler de yer almaktadır. Ancak bu değişkenlerin hem birbirlerini etkileme düzeyi ve açıklama oranları hem de eğitim programı okuryazarlığını etkileme düzeyi ve açıklama oranını veri (somut, istatistiksel) ve kuramsal temel bağlamında bir bütün olarak ilişkisel model içerisinde somut olarak ortaya koyan herhangi bir çalışmaya ulaşılamamıştır. Bu araştırmanın genel amacı; yansıtıcı düşünme ile öğretim yöntemlerini kullanma becerileri değişkenlerin eğitim programı okuryazarlığı üzerindeki yordama düzeyinin bir yapısal eşitlik modeliyle incelenmesi ve bu değişkenlerin betimsel olarak değerlendirilmesidir. Bu araştırmanın gerçekleştirilmesinde "genel tarama modeli" kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 akademik yılının ikinci döneminde, Afyonkarahisar ili Sandıklı İlçe Millî Eğitim Müdürlüğüne bağlı ilkokul, ortaokul ve lise kademesinde görev yapan 400 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmaların verileri Eğitim Programı Okuryazarlığı Algı Ölçeği, Yansıtıcı Düşünme Düzeylerini Belirleme Ölçeği ile Öğretim Yöntem ve Tekniklerini Kullanma Becerisi Ölçeği ile elde edilmiştir. 01.04.2023 - 01.05.2023 tarihleri arasında elde edilen veriler, SPSS 27 ve AMOS 24 paket programları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın alt amaçlarına ilişkin veriler, frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma teknikleriyle; araştırmanın hipotezlerine ilişkin veriler ise AFA, DFA ve yapısal eşitlik modeli ile çözümlenmiştir. Araştırmanın alt amaçlarına ilişkin olarak şu sonuçlara ulaşılmıştır: Araştırmanın birinci alt amacına ilişkin öğretmenlerin yansıtıcı düşünme beceri düzeyleri ortalamanın üstünde çıkmıştır. İkinci alt amaca ilişkin olarak öğretmenlerin öğretim yöntemleri kullanma beceri düzeyi ortalamanın üstünde bulunmuştur. Üçüncü alt amaca ilişkin öğretmenlerin program okuryazarlığının ortalamanın üstünde yeterli düzeyde olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Araştırmanın hipotezlerine ilişkin olarak birinci hipotezde yanıt aranan hususla alakalı olarak yansıtıcı düşünme becerisinin öğretim yöntemleri kullanma becerisine ortalamanın üstünde anlamlı düzeyde etki ettiği, ikinci hipotezde yer verilen konuyla alakalı olarak yansıtıcı düşünmenin program okuryazarlığına ortalamanın biraz altında anlamlı düzeyde etki ettiği ve üçüncü hipotezde yer verilen öğretim yöntemleri kullanma becerisinin program okuryazarlığı becerilerini ortalama düzeyde anlamlı olarak etkilediği ve açıkladığı ortaya çıkmıştır. Araştırmanın son hipotezine ilişkin olarak yansıtıcı düşünme becerisinin, öğretmenlerin öğretim yöntem ve teknikleri becerisiyle birlikte program okuryazarlığı becerisinin önemli yordayıcıları olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan ortaya çıkan sonuçlar doğrultusunda öğretmenler yansıtıcı düşünme becerisine yönelik öğrenme - öğretme sürecindeki deneyimlerini meslektaşlarıyla paylaşmalı ve birbirlerinin mesleki gelişimlerini desteklemesi gerektiği yönünde öneri oluşurken öte yandan öğretim yöntem ve teknikleri açısından öğretmenlerin, araştırma-inceleme yoluyla öğretim stratejisinde yer alan etkinliklere daha fazla önem vermesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğretmenlerin program okuryazarlık düzeylerine ilişkin olarak program değerlendirme türlerini yakından tanıması ve uygulaması gerekmekte olduğu görülmektedir. Yapılan bu çalışmanın bir benzeri ya da öğretmenlerin program okuryazarlığı hakkında nitel bir çalışma yapılarak alana katkı sağlanmalıdır. Bu önerilerin yanında diğer değişkenlerle ilgili öğretmenlerin bilgi, beceri ve yetkinlikleri geliştirilmelidir.