TÜRKİYE'DE 2023 DEPREMİNDEN DOĞRUDAN ETKİLENEN BİR ANAOKULU ÇOCUĞUNUN DUYGU DÜZENLEME SÜREÇLERİ VE SOSYAL ETKİLEŞİMDENEYİMLERİNİN İNCELENMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL BİLİMLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLIHAN ERTUNÇ

Danışman: Yunus Pınar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ TÜRKİYE'DE 2023 DEPREMİNDEN DOĞRUDAN ETKİLENEN BİR ANAOKULU ÇOCUĞUNUN DUYGU DÜZENLEME SÜREÇLERİ VE SOSYAL ETKİLEŞİM DENEYİMLERİNİN İNCELENMESİ Aslıhan ERTUNÇ (Danışman) Doç. Dr. Yunus PINAR Haziran 2024 Büyük çaplı depremlerin çocukların psikolojik işlevleri üzerinde potansiyel olarak oldukça travmatik bir etkisi olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte, çocuklar üzerinde yapılan birçok çalışma ruh sağlığı ve psikiyatrik bozukluklar açısından olumsuz sonuçları tanımlarken, afetlere maruz kalmanın ardından duygusal gelişim ve duygu düzenleme süreçlerinin nasıl etkilenebileceğine ilişkin çok az şey bilinmektedir. Tek denekli durum çalışması olarak tasarlanan bu çalışmanın merkezinde 4 yaş 10 aylık depremzede bir kız çocuğu yer almaktadır. Araştırmada yer alan ve odak çocuk olarak nitelendirilen kız çocuğu "Ece" ismiyle kimliği gizlenerek anonim hale getirilmiştir. Bu çalışmada araştırma aracı olarak Tavistock modeline göre çocuk gözlemi ve yarı yapılandırılmış yüz yüze görüşmelere başvurulmuş, veri toplama aracı olarak demografik form aracı kullanılmıştır. Araştırma ile amaçlanan odak çocuğun bir anaokulu yılı boyunca çevresiyle ne tür sosyal etkileşim deneyimleri yaşadığını ve duygu düzenleme süreçlerini nasıl deneyimlediğini ayrıntılı bir biçimde incelemektir. Araştırma sonuçları 2023 Kahramanmaraş Depremlerinden doğrudan etkilenen odak çocuk Ece'nin anaokulu yaşantısında; sosyal etkileşim deneyimleri kurmaktan kaçındığı, saldırgan davranışlar sergilediği, bireysel oyunlarında deprem ile ilişkili oyunlar oynadığı, babasıyla zorlu ayrılma deneyimleri yaşadığı görülmüştür. Deprem anını oyunlar aracılığıyla yeniden yaşadığı ve duygusal hissizlik belirtileri gösterdiği görülmüştür. Ece'nin deneyimlediği travmanın sarsıcı etkileri, okula uyum sürecini zorlaştırmış, pürüzsüz bir geçiş süreci (smooth transition) deneyimlemediği görülmüştür. Bununla birlikte yürütülen yüz yüze görüşmelerden elde edilen bulgulara bakıldığında öğretmenin ve babanın odak çocuğa ilişkin görüşlerinin ortak olduğu noktalar dikkat çekmiştir. Öğretmenin ve babanın; Ece'nin her ne kadar anaokuluna uyum sağlamakta ve ebeveyninden ayrılmakta zorluklar yaşasa da bu durumun üstesinden gelmeyi başardığı, yaşadığı travmayı büyük ölçüde atlattığı ve psikolojik desteğe gereksinim duymadığı yönünde hemfikir oldukları anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: duygu düzenleme, Tavistock modeline göre gözlem, depremzede.