Dante Alighieri'nin İlahi Komedya Eserinin Cennet Bölümü Üzerine Hıristiyan Teolojisi Açısından Bir İnceleme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR MESUT KIRMIZI
Danışman: Ayşe Akıncı Ambaroğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Orta Çağ'dan itibaren günümüze ulaşan İlahi Komedya eserinin Cennet bölümü, bireyin Tanrı ile buluşmasının portresini çizmektedir. Cehennem ve Araf bölümlerinden sonra Beatrice'nin rehberliğinde cennet katmanlarında yükselen Dante, İsa'dan XIV. yüzyıla kadar olan Hıristiyan geleneğini, gelişim süreciyle birlikte göstermektedir. Dante'nin zihin dünyasını ifade eden havariler, azizler ve Hıristiyan teologlar, eser boyunca Dante'ye Hıristiyanlığın esaslarını göstererek İsa'nın kurtuluş misyonunu ön plana çıkarmaktadırlar. Dante'nin mi'rac benzeri bir hadiseyle Tanrı'ya yükselmesi ve bunu yaparken teolojik bir yapı inşa etmesi oldukça önemlidir. Cennet bölümünde geçen dini sembol ve şahsiyetlerin Hıristiyan literatürü açısından ele alınması, çalışmanın amaçlarından biridir. Cennet bölümünün sistematik şekilde analiz ve tasnif edilişiyle beraber Dante'nin zihin dünyasının Hıristiyanlık kabulleriyle ne derece bağdaştığını göstermek çalışmanın bir diğer gayesini oluşturmaktadır. Salt bir edebi ürün olmaktan ziyade içinde, mitoloji, mistisizm, felsefe ve teoloji barındıran bu eserin, içerdiği teolojik şahsiyet ve dini argümanlar objektif bir zeminde incelenmiştir. Bu çalışmada Dante'nin hayatına ve İlahi Komedya eserinin Cennet bölümüne dair genel bilgiler verilerek, eserin Hıristiyanlık etkileri ile ilişkisi gösterilmiştir. Eserin içinde geçen İsa, asli günah, Meryem, melekler gibi teolojik unsurlar, fenomenolojik yöntemle irdelenmiştir. Hıristiyanlık için akide kabul edilen bu unsurların Dante'nin Cennet'inde bireyin kurtuluşu için ne derece önemli olduğu gösterilmiştir. Dante'nin teolojik kurgusunun dayanakları tarihsel yöntem kullanılarak Orta Çağ'ın derinliklerinde, Eski ve Yeni Ahit'in içinde ve yine Hıristiyanlığın teşekkül süreci boyunca ortaya çıkan teolojik şahsiyetlerin fikirleri doğrultusunda çözümlenmiş ve değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bu çalışma, Dante'nin Katolik bir Hıristiyan olarak teslis anlayışına olan bağlılığını açıkça göstermiştir. Cennet bölümünün sembolik ve girift ilerleyen yapısı Hıristiyan külliyatı aracılığıyla çözümlenmiş ve kurtuluş misyonunda İsa'nın öğretisinin önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Dante ile azizler arasında geçen diyaloglar aracılığıyla, sonsuz mutluluk ve kurtuluş olan Tanrı'ya erişmenin, asketik ve münzevi bir yaşamla mümkün olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dante, İlahi Komedya, Cennet, Hıristiyan Teolojisi, Tanrı, Kurtuluş.