Ankilozan spondilitli hastalarda nöropatik ağrı sıklığı ve klinik parametrelerle ilişkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜLENT AKYÜZ

Danışman: Nehir Samancı Karaman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve amaç: AS, esas olarak aksiyel iskeletin tutulumuyla karakterize olan ancak periferik eklem tutulumu da gösterebilen SpA grubu hastalıkların prototipidir. AS'de ağrı nosiseptif karakterde olup eşlik eden sabah tutukluğu ve fonksiyonel yetersizlik ile birlikte en önemli yakınmalarıdır. Nöropatik Ağrı (NA) nosiseptif ağrıdan farklı olarak ağrıyı ileten yollarda oluşan patolojik değişikliklere ve gelişen hassasiyete bağlı olarak oluşan yanıcı, batıcı, zonklayıcı, karıncalanma, uyuşma hissi şeklinde özellikleri olan ve klasik ağrı tedavi yöntemlerinden farklı yaklaşım gerektiren bir ağrıdır. Son zamanlarda romatolojik hastalıklarda görülen ağrıda, nöropatik bir bileşeninin de eşlik ettiği ortaya konmuştur. Dolayısıyla bu çalışma AS hastalarında NA sıklığını, ayrıca NA varlığı ile hastalık aktivitesi, fonksiyonel kapasite, depresyon ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi araştırmak amacıyla planlandı. Gereç ve Yöntem: Hastanemizin Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Polikliniğine başvurarak ASAS kriterlerine göre değerlendirilip AS tanısı almış, 19-71 yaş arası kadın ve erkek hastalar (150 hasta) çalışmaya dahil edildi. Hastalar NA açısından painDETECT anketi ile değerlendirildi. PainDETECT skoruna göre hastalar NA'sı olan ve olmayan olmak üzere ikiye ayrıldı. Sonrasında gruplar sosyo-demografik özellikler, hastalık aktivitesi, fonksiyonel durum, yaşam kalitesi, depresyon açısından değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 150 hastanın 42'sinin painDETECT skoruna göre NA olarak değerlendirildi. NA'sı olan grupta BASDAİ, BASFİ, ASQoL, BDI skorlarının NA'sı olmayan gruba göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı. Bununla birlikte NA'sı olan grupta, NA'sı olmayan gruba göre, kadın hasta oranının anlamlı derecede yüksek olduğu bulundu. Hastalık süresi, sigara içme durumu, yaş ve VKİ açısından ise gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Ayrıca, egzersiz yapan hastalarda, egzersiz yapmayan hastalara göre NA görülme oranı daha düşüktü. Eğitim seviyesi azaldıkça NA görülme oranı daha yüksek bulundu. Buna ek olarak NA'sı olan grupta, NA'sı olmayan gruba göre periferik artrit görülme oranını istatistiksel açıdan anlamlı seviyede yüksekti. Sonuç: Yapmış olduğumuz bu çalışmada AS hastalarında nosiseptif ağrıya NA'nın da eşlik edebileceği belirlendi. AS'ye eşlik eden NA'nın yüksek hastalık aktivitesi, kötü yaşam kalitesi, depresyon, kötü fonksiyonel durum ile ilişkili olabileceği saptandı. Bu nedenle AS hastalarının tedavi sürecinde yapılan ağrı yönetiminde NA da akılda tutulmalıdır.