Acil serviste kontrast madde sonrası akut böbrek hasarının risk grubundaki hastalar üzerinde araştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHİTTİN SELÇUK ÖZKAN

Danışman: Aslıhan Ünal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Günümüzde acil servislerde en yaygın kullanılan görüntüleme modalitelerinden biri kontrastlı bilgisayarlı tomografi (BT) olmuştur. Böbrek fonksiyonları kötü olan hastaların görüntülemesi kontrast madde nefropatisi endişesi nedeniyle kontrastsız yapılabilmektedir. Ek olarak çekim öncesi böbrek fonksiyon değerlerinin beklenmesi acil servis kalış sürelerini uzatmaktadır. Çalışmamızda acil serviste kontrast madde uygulamaları sonrası risk grubundaki hastalarda akut böbrek hasarı (ABH) gelişip gelişmediği ve sonuçları araştırıldı. Gereç ve Yöntem: Üçüncü basamak bir eğitim hastanesinde retrospektif olarak gerçekleşen araştırmada 6 yıllık dönemde pulmoner BT anjiyografi (BTA) ve toraks BT görüntülemesi yapılan bazal GFR değeri ≤45 mL/dak/1.73 m2 olan hastalar incelendi. Pulmoner BTA görüntülemesi yapılan 77 ve toraks BT görüntülemesi yapılan 439, toplam 516 hasta çalışmaya dahil edildi. Gruplar Propensity Score Matching (PSM) metoduyla çalışma değişkenlerine göre 1:1 eşleştirildi. Olası risk faktörleri ile (yaş, cinsiyet, acil servis BFT, triaj skalası, vital bulgular, HT, DM) sonlanımların (renal replasman tedavi (RRT) gereksinimi, ABH gelişimi, 30 günlük mortalite) ilişkisinin incelendiği analizler önce tüm hastalarda, sonrasında eşleştirme öncesi ve sonrası gruplarda tekrarlandı. İstatistiki analizler R veri terminali ve SPSS 20.0 kullanılarak yapıldı. Bulgular: Eşleme öncesi gruplar karşılaştırıldığında mortalite (p=0,210) ve RRT gereksinimi (p=0,803) açından gruplar arasında fark saptanmazken, pulmoner BTA grubunda ABH (p<0,001) daha yüksek oranda saptandı. PSM metoduyla 1:1 eşleme sonrası gruplar arasında mortalite (p=0,362), RRT (p=0,681) ve ABH (p=0,150) sonlanımları açısından fark saptanmadı. Sonuç: Çalışmamızda risk grubunda kabul edilen eGFR ≤45 mL/dak/1.73 m2 olan hasta popülasyonunda intravenöz kontrast madde maruziyeti ile mortalite, RRT gereksinimi ve ABH gelişimi açısından neden-sonuç ilişkisi saptanmadı. Anahtar kelimeler: Kontrast Madde Sonrası Gelişen Akut Böbrek Hasarı, Kontrast Madde Nefropatisi, Propensity Score Matching