Tedarik zinciri yönetimindeki belirsizliklerin dayanıklılık üzerindeki etkisinde bilgi paylaşımının düzenleyici rolü: Uluslararası işletmelerde bir araştırma


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARTUĞ EREN COŞKUN

Danışman: Ramazan Erturgut

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tedarik zincirleri farklı sektörlerde yer alan işletmelerin faaliyetlerini yüksek uyum düzeyiyle yürütmelerine yönelik birbirleriyle ittifak kurdukları karmaşık ağ yapılarıdır. İçsel ve dışsal birçok etkenin neden olabileceği tedarik zincirindeki belirsizlikler yöneticiler tarafından fark edilmesi gereken en kritik hususları gizleyebilmektedir. meydana gelen ani ve sarsıcı bozulmalar operasyonel süreçlerin kırılganlığını ve maliyetini artırabilmektedir. Özellikle son dönemde ortaya çıkan Covid-19 pandemisi, dayanıklılığına önem verilmemiş tedarik zincirleri için büyük bir tehdit haline gelmiş ve küresel ağ bağlantılarının bozulmasına neden olmuştur. Belirsizliklerin ve işletmelerin tüm faaliyetlerini etkisi altına alan bu gibi bozulmaların yarattığı maliyetlerin minimize edilmesi amacıyla tüm tedarik zinciri paydaşları arasında etkili bir iletişim mekanizmasının kurulması büyük bir ihtiyaç haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, tedarik zincirindeki belirsizliklerin tedarik zinciri dayanıklılığı üzerindeki etkisini ve bilgi paylaşımının bu etkileşim üzerinde düzenleyici etkisinin olup olmadığını tespit etmektir. Araştırma modelinde önerilen ilişkiler, Antalya ilinde uluslararası faaliyette bulunan işletmelerden alınan 244 anket verisine uygulanan ampirik analizlerle test edilmiştir. Araştırmada tedarik zincirindeki belirsizliklerin dayanıklılığı negatif yönde etkilediği ancak bilgi paylaşımının bu etkileşimde düzenleyici etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Teknolojik belirsizliklerin tedarik zinciri dayanıklılığı üzerinde doğrudan etkisine ulaşılamamasına rağmen içsel ve tedarikçilerle gerçekleştirilen bilgi paylaşımının düzenleyici rolü hesaba katıldığında teknolojik belirsizliklerin dayanıklılığı negatif yönde etkilediği görülmektedir. Ayrıca araştırmadan elde edilen yüksek belirsizlik koşullarında tedarikçilerle yüksek düzeyde bilgi paylaşımına gidilmesinin tedarik zinciri dayanıklılığını olumsuz yönde etkilediği bulgusu dikkat çekicidir. Yani bu araştırmada yüksek belirsizlik koşullarında işletmelerin tedarikçileriyle yüksek düzeyde bilgi paylaşmasının sakıncalı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Durumsal Kaynak Tabanlı Teori çerçevesinde hazırlanan bu tez çalışmasının bulguları Teoriyle uyumluluk göstermektedir. Tedarik zinciri yönetimi alanına hem uygulamaya dönük alanlarda hem de teorik bağlamda çeşitli katkılar sunan bu çalışmada elde edilen sonuçlar, uluslararası işletmelere stratejik mahiyeti yüksek stratejiler önermektedir.