Kemoterapi uygulanan hastalarda kemoterapiye bağlı periferal nöropati, günlük yaşam aktivitesi ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLSÜM SACİD
Danışman: Fatma Arıkan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, kemoterapi uygulanan hastalarda, kemoterapiye bağlı periferal nöropati, günlük yaşam aktivitesi ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırmanın örneklemini Mart 2016-Ağustos 2016 tarihlerinde Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Gündüz Kemoterapi Ünitesinde kemoterapi uygulanan ve araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 196 kanser hastası oluşturmuştur. Araştırmanın verilerinin toplanmasında, Hasta Tanıtım Formu, Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, EORTC QLQ-30 ve EORTC QLQ– CIPN20 Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Hastaların %62.2'si 46-65 yaş arasında, %50.5'i kadın, %83'ü evli, %67.2'si ilköğretim mezunudur. Hastaların günlük yaşam aktivitelerinden yıkanma ve giyinmede kısmen bağımlılık düzeyleri yüksektir. Enstrümantal günlük yaşam aktivitelerinden çamaşır yıkama, ev işi yapmada bağımlılık düzeyleri yüksektir. Tanı süresi ve kür sayısı artan hastalarda duyu, motor ve otonomik puan ortalamaları da anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Kemoterapiye bağlı perifal nöropati Ölçeği ile yaşam kalitesi Ölçeği alt boyutlarından genel sağlık alt boyutu ile fonksiyonel sağlık durumu arasında negatif, semptom skoru arasında ise pozitif kolerasyon saptanmıştır (p<0.01). Sonuç ve Öneriler: Kemoterapiye bağlı oluşan periferal nöropatinin hastaların günlük ve enstrümetal yaşam aktivitelerinde otonomi kaybına neden olduğu; duyu, otonomik ve motor fonksiyonlarını sınırladığı ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilediği belirlenmiştir. Hemşirelerin, kemoterapi uygulanan hastalarda kemoterapiye bağlı nöropati ve yaşam kalitesi üzerine etkisini düzenli takip etmesi, önleyici ve rehabilite edici girişimler planlaması önerilir. Anahtar kelimeler: kemoterapi, periferik nöropati, günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi, kanser hastası