Analogdan zihinsel objektife: Fotoğraf sanatında hibrit yaklaşımlar


Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET SAİT YILDIZ

Danışman: Uğur Günay Yavuz

Özet:

Bu tez, hibrit fotoğraf kavramını günümüz sanat ve tasarım pratiği bağlamında ele alarak, fotoğrafın teknolojik evrimi ile izleyici deneyimi arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, geleneksel fotoğraf üretim yöntemleri ile dijitalleşme ve yapay zeka destekli üretim tekniklerinin kesişiminde ortaya çıkan estetik, kavramsal ve deneyimsel dönüşümleri araştırmaktadır. Özellikle beyin dalgalarının (EEG) görselleştirilmesi yoluyla zihinsel süreçlerin fotoğrafik imgeye dönüştürülmesi, fotoğrafın yalnızca iki boyutlu bir temsil değil, aynı zamanda zihinsel, duygusal ve bilişsel boyutları içeren hibrit bir deneyim alanı olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırmanın kapsamı; fotoğraf tarihindeki belgelemeden estetiğe geçiş sürecinden başlayarak modernizm, postdijital çağ ve yeni medya estetiği ekseninde fotoğrafın dönüşümünü teorik olarak irdelemekte; aynı zamanda nöroestetik, hibrit fotoğraf ve düşünce-fotoğraf (thoughtography) gibi kavramsal yaklaşımları tartışmaya açmaktadır. Uygulama kısmında ise, mobil EEG cihazları aracılığıyla elde edilen beyin dalgalarının TouchDesigner ve yapay zeka tabanlı görsel üretim yazılımlarında işlenmesiyle ortaya çıkan görseller sergisel bağlamda izleyiciye sunulmaktadır. Bu süreçte izleyicilerin nörofizyolojik verilerinin de kaydedilerek deneyimsel analiz yapılması, sanat ile bilim arasındaki kesişim alanını güncel bir perspektiften irdelemektedir. Tez, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde güncel araştırmalarla ilişkilendirilmiş olup, sanat pratiğinde biyoveri tabanlı üretim, yapay zeka destekli görselleştirme, hibrit estetik ve izleyici deneyimi üzerine özgün katkılar sunmayı hedeflemektedir. Bu yönüyle çalışma, fotoğraf sanatının yalnızca tarihsel ve teknik evrimini değil, aynı zamanda çağdaş sanatta deneyimsel boyutun nasıl yeniden tanımlandığını da ortaya koymaktadır.