Çok dilli ilkokul öğrencilerinin Türkçe okuma ve yazma becerilerine ilişkin öğrenci, öğretmen ve veli görüşlerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLAL YILDIRIM

Danışman: Ayşe Nur Kutluca Canbulat

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı çok dilli ilkokul öğrencilerinin Türkçe okuma ve yazma becerilerini öğrenci, öğretmen ve velilerin görüşleri doğrultusunda incelemektir. Bu çalışma nitel araştırma yöntemlerinden bir durum çalışmasıdır. Bu araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim öğretim yılında Antalya ili Döşemealtı ilçesindeki özel bir ilkokulda eğitim görmekte olan çok dilli öğrenciler, bu öğrencilerin velileri, sınıf öğretmenleri, Ekstra Türkçe dersi öğretmenleri ve İngilizce eğitim veren okul öncesi öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmaya 1. 2. 3. ve 4. sınıflardaki çok dilli 35 öğrenci, 35 veli, 9 sınıf öğretmeni, 1 Ekstra Türkçe dersi öğretmeni ve 3 okul öncesi İngilizce öğretmeni katılım sağlamıştır. Araştırma toplam 83 katılımcı ile yürütülmüştür. Görüşme tekniğine dayalı olarak yapılan bu çalışmada, araştırmanın verileri araştırma tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; • Çok dilli öğrencilerin okuma ve yazma becerilerine ilişkin okumaya hazırbulunuşlukları üzerinde okul öncesi deneyimlerinin, bildikleri diğer dillerin alfabe ve dil özelliklerinin, Türkçe öğrenmeye başladıkları sınıf seviyelerinin önemli bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin ve velilerin görüşlerinden elde edilen bulguların da öğrencilerin görüşleri ile benzerlik gösterdiği fark edilmiştir. • Öğrencilerin, öğretmenlerin ve velilerin görüşleri doğrultunda çok dilli öğrencilerin okuma becerisi üzerinde eğitim öğretim sürecine yönelik Türkçe dilbilgisi yeterliklerinden en etkili olan unsurun söz varlığı ile ilgili olduğu fark edilmiştir. Yazma becerisi üzerinde ise yazım ve dilbilgisi kurallarına uygun yazma konusu önemli role sahiptir. • Çok dilli öğrencilerin okumaya ve yazmaya ilişkin dil tercihleri üzerinde ebeveynlerinin uyruklarının, evde konuşulan dillerin ve Türkiye'de yaşadıkları sürenin etkili olduğu görülmüştür. • Öğrencilerin, öğretmenlerin ve velilerin ortak görüşü doğrultusunda, çok dilli öğrencilerin okuma ve yazmada yaşadıkları zorlukların sebebinin kelime bilgilerini yeterli olmayışından kaynaklandığı fark edilmiştir. • Çok dilli öğrencilerin okul öncesi eğitim dillerinin, öğrencilerin okuma ve yazma beceri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu görülmüştür.