Neuman sistemler modeline temellendirilmiş psikoeğitim programının implante edilebilir kardiyoverter defibrilatör uygulanan hastaların stresle başa çıkmalarına ve psikolojik iyi oluşlarına etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEHER KAŞLI
Danışman: Kerime Bademli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı Neuman Sistemler Modeline temellendirilmiş psikoeğitim programının, İmplante Edilebilir Kardiyoverter Defibrilatör (İKD) uygulanan hastaların stresle başa çıkmalarına ve psikolojik iyi oluşlarına etkisini incelemek ve hastaların savunma hatlarını güçlendirmektir. Yöntem: Araştırma çok safhalı karma yöntem deseninin alt türü olan nitel program geliştirme ve iç içe geçmiş karma yöntem araştırmasını birleştiren tekli karma yöntem araştırmasıdır. İlk aşamada program geliştirme yöntemi, ikinci aşamada teknik eylem araştırması yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniğinde İKD uygulanan beş hasta oluşturmuştur. Araştırmanın eylem sürecinde katılımcılarla bireysel olarak psikoeğitim programı yürütülmüştür. Araştırmada nicel veriler eylem öncesi ve sonrası Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ), Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ile toplanmıştır. Nitel veriler Eylem Sonrası Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ile toplanmıştır. Nicel verilerde ölçek puan ortalamaları, nitel verilerde tematik ve betimsel analiz kullanılmıştır. Bulgular: Psikoeğitim sonunda SBTÖ alt boyutlarından kendine güvenli yaklaşım ve iyimser yaklaşım puanlarında artış olmuştur. Çaresiz yaklaşım, boyun eğici yaklaşım ve sosyal destek arama alt boyut puan ortalamaları ise azalmıştır. Hastaların Psikolojik İyi Oluş Ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları psikoeğitim sonrası artış göstermiştir. Nitel verilerden stresle başa çıkma yöntemleri, cihazla yaşamaya ilişkin tepkiler, psikoeğitimden yararlanma, cihaza ilişkin metaforlar şeklinde dört ana tema elde edilmiştir. Sonuç: NSM ye temellendirilmiş psikoeğitim programı, İKD uygulanan hastaların psikolojik iyi oluş ve stresle başa çıkmalarına olumlu etkide bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Neuman Sistemler Modeli, psikoeğitim, implante edilebilir kardiyoverter, başa çıkma, iyi oluş