WATSON İNSAN BAKIM KURAMI'NA TEMELLENDİRİLMİŞ EĞİTİM VE TELE-DANIŞMANLIK MÜDAHALESİNİN KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI OLAN BİREYLERİN ÖZ-ETKİLİLİK VE YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEHNAZ KAYA

Danışman: Zeynep Özer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmada Watson İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş eğitim ve tele-danışmanlık müdahalesinin kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerin öz-etkililik ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, randomize kontrollü tek kör deneysel bir çalışma olup, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniği'nde Ekim 2020-Mayıs 2022 tarihleri arasında, kronik obstrüktif akciğer hastalığı tanısı almış, 37 müdahale ve 37 kontrol olmak üzere 74 birey ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Watson İnsan Bakım Kuramı'na Temellendirilmiş Bilgi Formu, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Öz-etkililik Ölçeği, St. George Yaşam Kalitesi Ölçeği, Solunum Fonksiyon Testi Formu ile toplanmıştır. Müdahale grubuna ilk görüşmede ön testler uygulandıktan sonra Watson İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş eğitim ve eğitim kitapçığı verilmiştir. Tele-danışmanlık müdahale grubundaki bireylere 2., 4., 6., 8. ve 10. haftalarda, 15 dakikalık süre ile yapılmıştır. Kontrol grubuna yüz yüze ilk görüşmede ön testler uygulandıktan sonra rutin poliklinik izlemine devam edilmiştir. Çalışmaya katılan bireylere üçüncü ayın sonunda son testler uygulanmıştır. Kontrol grubundaki bireylere çalışmanın sonunda eğitim kitapçığı verilmiştir. Verilerin analiz işlemlerinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Bulgular: Watson İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş eğitim ve tele-danışmanlığın müdahale grubunda yer alan kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde kontrol grubuna göre öz-etkililik düzeyi (p<0.05) ve yaşam kalitesini artırmaya etkisinin olduğu (p<0.05), öz-etkililik ve yaşam kalitesi arasında anlamlı düzeyde ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Watson İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş eğitim ve tele-danışmanlık müdahalesinin kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerin öz-etkililik ve yaşam kalitesini artırdığı belirlenmiştir. Bu sonuca göre Watson İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş eğitim kitapçığının ve tele-danışmanlığın kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde uygulanması ve yaygınlaştırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, Öz-etkililik, Watson İnsan Bakım Kuramı, Yaşam kalitesi.