Köy Enstitüsü Mezunu Yazarların Romanlarında Kadının Yeri (TEZLİ YÜKSEK LİSANS)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA AKDEMİR

Danışman: İlkay Kutlar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde 1945-1980 yılları arasında Cumhuriyet Edebiyatı yazarlarından Köy Enstitüsü mezunu yazarlarından toplumsal gerçekçi yazarlar Talip Apaydın, Fakir Baykurt, Kemal Bilbaşar ve Ümit Kaftancıoğlu'nun toplamda 8 tane romanı nitel veri araştırma yöntemleriyle incelenerek toplumsal cinsiyet bakış açısıyla derinlemesine ve karşılaştırılmalı analizi ve incelemesi amaçlanmıştır. Bu tezin diğer bir amacı, 1945-1980 yılları arasındaki toplumsal değişimler ve toplumsal konjoktörün köy edebiyatı romancılığına toplumsal cinsiyet açısından nasıl yansıdığını araştırmaktır. Bu tezde, ilgili bu 4 yazarın incelenen 2'şer romanının söylem analizi bu tezin metodolojisinde belirtilen kriterlere bağlı olarak toplumsal cinsiyet bağlamında gerçekleştirilmiştir. Köy Enstitüleri, var oluş sürecinde her ne kadar toplumsal cinsiyet eşitliğine dair karma eğitim imkanı sunsalar da bu tezde görüleceği üzere Köy Enstitüsü mezunu olan bu yazarların romanlarında da görüleceği üzere toplumsal cinsiyet eşitsizliğini yansıtan bir tutum sergiledikleri görülecektir. Köy Enstitüsü mezunlarının öne çıkan yazarlarının hepsi erkek olmakla birlikte multidipliner biçimde toplumsal cinsiyet bakış açısıyla yazılan bu tezde, bu tezde bahsi geçen yazarların ilgili romanlarında kadın figürlerinin, imajlarının ve temsiliyetlerinin nasıl ele alındığı incelenmiştir. Bu köy romanlarının hepsinde kırsal alanda toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dayalı ataerkil(patriarkal) sistemin zihniyetinin varlığına rastlanılacaktır. Bu yazarların, incelenen köy romanlarında eril dilin kullanımın ve ataerkil edebi üslubun yaygınlığı görülecektir. Köy Enstitülerinin var oluş sürecinde, kırsal alandaki sosyolojik ve iktisadi değişimler, bu köy romanlarında köy romanlarının yazıldığı dönemdeki kadının aile ve kırsal yaşamda da değişiklere yol açtığı için bu köy romanlarında kadının yeri toplumsal cinsiyet bağlamında kadının aile ve kırsal yaşam içerisinde de değişikliğe yol açtığı görülecektir.