Yoğun Bakım Hastalarında Uyku Kalitesi, Uyku Yoksunluğu ve Uyku Teşviki Üzerine Bibliyometrik Analiz Çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fatma AK
Danışman: Banu Terzi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Uykusuzluk ve düşük uyku kalitesi, yoğun bakım ünitesi (YBÜ) hastaları arasında iyileşme, deliryum gelişimi ve klinik sonuçlar üzerinde önemli etkileri olan kritik sorunlardır. Bu çalışmanın amacı, 1983 ile 2026 yılları arasında Web of Science (WoS) veritabanında indekslenen, YBÜ hastalarında uykusuzluk, uyku desteğiyle ve uyku kalitesiyle ilgili yayınların bibliyometrik özelliklerini ve tematik yapısını analiz etmektir. Tanımlayıcı ve değerlendirici bir bibliyometrik analiz yapılmıştır. Veriler, 26 Nisan 2026 tarihinde kapsamlı bir arama stratejisi kullanılarak WoS Core Collection'dan elde edilmiştir. Yayınlar, belge türü, WoS kategorileri (hemşirelik, yoğun bakım tıbbı, anesteziyoloji) ve indeks (SCI-EXPANDED, SSCI, ESCI) açısından filtrelenmiştir. Veriler, Biblioshiny arayüzü ile R yazılımı kullanılarak analiz edildi ve yıllık yayın eğilimleri Microsoft Excel kullanılarak değerlendirildi. Elde edilen 11.418 yayından 379'u, 37 yıllık bir dönemi (1983–2026) kapsayan dahil etme kriterlerini karşıladı. Doğrusal regresyon, yayın çıktısında istatistiksel olarak anlamlı bir pozitif eğilim ortaya koydu (β = 0,643; R² = 0,704; r = 0,839; p < 0,001) ortaya çıkmış, yıllık ortalama yayın sayısı 10,24 ± 8,83 olarak belirlenmiş ve 2000'li yıllardan itibaren belirgin bir hızlanma gözlemlenmiştir. Tematik haritalama, "uyku", "uyku yoksunluğu" ve "deliryum"u hem son derece merkezi hem de iyi gelişmiş ana temalar olarak belirlemiştir. Ortaya çıkan kavramlar arasında sirkadiyen ritim, aktigrafi, yorgunluk, ağrı ve anksiyete yer almıştır. Yoğun bakımda uyku araştırmaları son kırk yılda önemli ölçüde artmış, uyku yoksunluğu ve deliryum ise ortak araştırma öncelikleri olarak öne çıkmıştır. Bu analizde belirlenen tematik boşluklar ve ortaya çıkan kümeler, kritik bakımda gelecekteki hemşirelik araştırmaları ve kanıta dayalı uygulama gelişimi için önemli yönleri vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Bibliyometrik analiz, hemşirelik bakımı, uyku, uyku kalitesi, yoğun bakım