Öğretmenlerin İş Stresinin, Kurumdan Ayrılma Niyeti ve Mesleki Bağlılığına Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE ULUÇAY YALÇIN
Danışman: Gülnar Özyıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı ortaöğretim öğretmenlerinin iş stresi, kurumdan ayrılma niyeti ve mesleki bağlılık durumlarıyla birlikte iş stresinin, kurumdan ayrılma niyeti ve mesleki bağlılıklarına etkisini belirlemektir. Araştırma bir nicel araştırma modeli olan ilişkisel tarama modeli ile yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim öğretim yılında Antalya'nın beş merkez ilçesindeki devlet ve özel ortaöğretim kurumlarında görev yapan 6870 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma da iki aşamalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Birinci aşama da tabakalı örnekleme yapılmıştır, ikinci aşama da basit seçkisiz örnekleme yöntemlerinden yararlanılmıştır ve 483 öğretmen örnekleme dâhil edilmiştir. Veri toplama araçları olarak iş stresi ölçeği, kurumdan ayrılma niyeti ölçeği ve mesleki bağlılık ölçekleri kullanılmıştır. Veri analizinde SPSS 20.0 programı aracılığıyla parametrik ve nonparametrik testler uygulanmıştır (Bağımsız örneklemler için t-testi, ilişkisiz örneklemler için tek faktörlü varyans analizi (ANOVA), ilişkisiz ölçümler için Kruskal Wallis H-testi, basit korelasyon ve basit regresyon). Araştırma sonucunda ortaöğretim öğretmenlerinin iş stresi, kurumdan ayrılma niyetleri ve normatif bağlılıkları orta düzeydeyken, mesleğe yönelik duygusal bağlılık, devam bağlılığı ve genel mesleki bağlılıkları yüksek düzeydedir. Ayrıca ortaöğretim öğretmenleri iş stresi, kurumdan ayrılma niyeti ve mesleki bağlılık konularında cinsiyet, mesleki kıdem, kurum türü ve okul türü değişkenleri açısından farklı boyutlarda istatistiksel olarak farklılaşırken, eğitim durumu değişkeni için hiçbir boyutta anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Son olarak, iş stresinin kurumdan ayrılma niyeti ve mesleki bağlılık değişkenlerinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Bu kapsamda, ortaöğretim öğretmenlerinin kurumda devamlılıklarını ve mesleki bağlılıklarını sağlamak için iş stresini azaltıcı önlemler alınması önerilmektedir.