Türk mutfağında sos kültürünün gelişimi bağlamında sürdürülebilir sos geliştirme: Antalya'nın coğrafi işaret tescilli ürünleriyle bir uygulama
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Turizm Fakültesi, Gastronomi Ve Mutfak Sanatları, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE BAŞAR DEĞER
Danışman: Ferhan Balcı Torun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yapılan çalışmada öncelikle dünya ve Türk mutfaklarında sos kavramı ve sos kültürünün gelişimi incelenmiştir. Sos kavramı, her ülkenin kendi yemek kültürüne göre değişse de genel olarak dünya mutfaklarında tanımı ve sınıflandırılması benzer şekilde yapılmıştır. Ancak Türk mutfağının sos kültürü incelendiğinde, alan yazında sınırlı çalışma olduğu görülmüştür. Buradan hareketle sos unsurunun Türk mutfağındaki yeri ve geçmişten günümüze kullanımları incelenmiştir. Geçmişten bu yana yemek kültürü ile harmanlanan konulardan biri de coğrafi işaret ürünleridir. Coğrafi işaret, belli bir bölgenin ürün ya da değerinin tanıtımı şeklinde açıklanmaktadır. Ülkelerin sahip olduğu yiyecek-içecek hazinesinin küresel alanda tanıtılmasını ve resmileştirilmesini sağlayan önemli bir araçtır. Dolayısıyla tescil almış coğrafi işaret ürünleri kullanılarak hem çevresel hem de kültürel sürdürülebilirliğe katkı sağlayan ürünler geliştirebilmek mümkündür. Bu nedenle Antalya ilindeki coğrafi işaret tescilli ürünlerden avokado dip sos, turuncu tatlı-ekşi sos, tahinli muz sos adında üç farklı sos geliştirilmiş ve yöreye özgü turunç ekşisi hazırlanmıştır. Geliştirilen soslar eğitimli panelistler tarafından duyusal değerlendirmeye alınmıştır. Genel beğeni notuna bakıldığında 7.27 puanla tahinli muz sos en yüksek beğeniye sahip ürün olmuştur.