Atipik antipsikotik ketiapinin sıçan kardiyomiyositleri üzerine akut etkisinin elektrofizyolojik yöntemler ile araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ORHAN ERKAN
Danışman: Semir Özdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Atipik antipsikotik ketiapin (Ket) ve aktif metaboliti norketiapinin (Nket) kardiyovasküler sistem üzerinde yan etkilerinin olduğu bilinmektedir. Çalışmamızda Ket ve Nket'in akut uygulamasının ventrikül miyositlerinin kasılması, aksiyon potansiyeli (AP) ve iyonik akımları üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Deneyler Wistar türü erkek sıçan kalbinden izole edilen ventrikül miyositlerinde gerçekleştirildi. 10 µM'lik düşük konsantrasyon ve 100 µM'lik yüksek konsantrasyon olmak üzere iki farklı konsantrasyonda Ket ve Nket kullanıldı. İzole ventrikül miyositlerinde fraksiyonel kısalmalar, AP, L-tipi Ca+2 akımları, K+ akımlar kaydedildi. Bulgular: Hem Ket hem de Nket uygulaması kontrol değerlerine (Kon) kıyasla fraksiyonel kısalma miktarlarının konsantrasyona bağlı olarak azaldığı bulundu. AP kayıtlarında Ket uygulaması sonrası özellikle AP repolarizasyon evresinin erken fazında uzama gözlenirken Nket uygulaması sonrası repolarizasyon evresinin tamamında uzama tespit edildi. Yüksek dozda (100 µM) Ket ve Nket uygulaması AP genliğini frekansa bağlı olarak belirgin şekilde azaltırken, yüksek frekansta AP hiç tetiklenmedi. L-tipi Ca+2 akımları hem Ket hem de Nket uygulaması sonrası anlamlı olarak baskılandı. Geçici dışa doğru K+ akımlarında (Ito) ve kararlı-durum K+ akımlarında (steady-state; Iss) azalma gözlendi. Özellikle yüksek doz Ket uygulaması Ca+2 reaktivasyon kinetiklerini yavaşlatırken yüksek doz Nket uygulaması K+ inaktivasyon kinetiklerini daha negatif potansiyellere kaydırdığı gösterildi. Sonuç: Ket ve Nket'in kalpte negatif inotropik etkiye sahip olduğu ve ayrıca ICaL ve Ito'ı baskılayarak APD'yi uzattığı ve bunun sonucu olarak kardiyomiyositlerin hem elektriksel hem mekanik özelliklerini etkilediği gösterildi. Elde ettiğimiz sonuçlar ketiapin ile tedavi edilen hastalarda gözlenen QT uzamasının altında yatan iyonik mekanizmaları hücresel düzeyde açıklamaktadır. Anahtar Kelimeler: Antipsikotik, ketiapin, norketiapin, kasılma, iyon kanalları