Menopoz dönemindeki obez olan ve olmayan kadınların beslenme okuryazarlığı ve yeme davranışlarının karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik , Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM HAYTA

Danışman: Leyla Muslu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma, menopoz dönemindeki obez olan ve olmayan kadınlarda beslenme okuryazarlığı ve yeme davranışlarını karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı karşılaştırmalı tipteki bu çalışma menopoz dönemindeki obez olan (n=206) ve olmayan (n=204) toplam 410 kadınla yürütüldü. Bu çalışma Konyaaltı Şehit Muhammed Oğuz Kılınç Sağlıklı Hayat Merkezi ve Sahil Yolu Aile Sağlığı Merkezinde gerçekleştirildi. Çalışmanın verileri, kişisel bilgi formu, Yetişkinlerde Beslenme Okuryazarlığı Değerlendirme Aracı (YBOYDA) ve Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ) ile Mart-Temmuz 2022 toplandı. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler; Ki Kare Testi, Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis Testi, Bağımsız Gruplar için T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Menopoz dönemindeki obez olan kadınların YBOYDA ile DEBQ arasında pozitif yönde ve çok zayıf düzeyde; obez olmayan kadınların ise YBOYDA ile DEBQ arasında negatif yönde çok zayıf düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Obez olan kadınların YBOYDA puan ortalaması 22,67±4,50, obez olmayan kadınların YBOYDA puan ortalaması 26,52±4,07 olup obez olmayan kadınların YBOYDA düzeyleri obez olan kadınların puanından yüksek bulunmuştur. Obez olan kadınların DEBQ puan ortalamaları 89,21±15,52, obez olmayan kadınların DEBQ puan ortalaması 76,61±16,38 bulunmuştur. Kısıtlayıcı yeme davranışlarının obez olup olmama durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılaşma göstermediği tespit edilmiştir. Kadınların duygusal ve dışsal yeme davranışları ile genel yeme davranışı puanlarının obez olup olmama durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Sonuç: Menopoz dönemindeki obez olan ve olmayan kadınların beslenme okuryazarlığı ve yeme davranışları belirlenerek, sağlıklı beslenme ve normal kilonun korunmasına yönelik teşvik edici hemşirelik girişimleri yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Menopoz, Obezite, Beslenme Okuryazarlığı, Yeme Davranışı