Turistik destinasyonlarda kıyı alanlarının koşullu taşıma kapasitesini değerlendirmeye yönelik bir uygulama geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı , Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR SELÇUK
Danışman: Beykan Çizel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasının ana amacı turizm yazınında taşıma kapasitesi kavramını bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmektir. Taşıma kapasitesinin farklı teori ve kavramlarla ilişkisi araştırılmış, taşıma kapasitesi ile ilgili tanımlamalar, boyutları ve tarihsel gelişim süreci incelenmiştir. Ardından kapsamlı hibrit bir sistematik literatür derlemesi çalışması yürütülmüştür. Sistematik taramaya dahil edilen çalışmalar PRISMA protokolü ile belirlenmiş, ardından bahsedilen konuları kapsamlı bir şekilde araştırılmak için TCM ve ADO çerçevesi kullanılmıştır. TCM çerçevesi ile çalışmaların teori, bağlam ve metodoloji gibi daha çok teknik ve bilimsel yönü değerlendirilmiştir. ADO ile çalışmaların bulguları ve bunların birbirleriyle olan ilişkileri araştırılmıştır. Bunun ötesinde, sistematik literatür taraması kapsamındaki çalışmaların akademik yayıncılık anlamında kalitesini değerlendirmek için bir rubrik değerlendirme çalışması gerçekleştirilmiştir. Taşıma kapasitesinin tanımı, tarihsel gelişimi ve sistematik derleme çalışmalarından yararlanarak sahil alanlarında taşıma kapasitesini hesaplamaya imkân sunacak bir uygulama geliştirilmiştir. Uygulamanın geliştirilebilmesi için yöntem kısmında Enrique Navarro Jurado ve arkadaşlarının (2013) önerdiği alan temelli, kaynak temelli ve sosyal temelli yaklaşım benimsenmiştir. Alan ve kaynak temelli yaklaşım için Cifuentes (1992) tarafından geliştirilen yöntem kullanılmıştır. Sosyal taşıma kapasitesini değerlendirmek için bir ölçek geliştirilmiştir. Ölçek geliştirme süreci Guttman ölçekleme yaklaşımı ile yürütülmüştür. Uygulamanın arka planında çalışacak algoritma, formül ve işlemler belirlendikten sonra uygulamanın oluşturulması aşamasına geçilmiştir. Excel VBA platformunda uygulama tasarlanmış, ara yüz tasarımı ve kodlamalar ile inşa edilmiştir. Nihayetinde uygulamanın sınamasını yapmak için Konyaaltı sahili örnek vaka olarak kullanılmıştır. Sahille ilgili veriler ikincil kaynaklar ve saha gözlemi ile toplanmış ve uygulamada analizler yapılmıştır. Sahilin taşıma kapasitesi değerlendirme raporu bulgularına göre fiziksel taşıma kapasitesi 581.333 kişi, çevresel için 297.883 kişi, yönetim kapasitesi 259.036, sosyal taşıma kapasitesi 168.759 kişi ve nihai olarak koşullu taşıma kapasitesi 168.759 kişi olarak sonuçlanmıştır.