Arap dilinde Hüve zamiri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YILDIRIM GÜMÜŞ

Danışman: Nazife Nihal İnce

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

"Arap Dilinde Hüve Zamiri" konusunu içeren bu çalışma giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışma konusunun önemi, araştırmanın temel kavramları, problem durumu, çalışmada takip edilen yöntem ve kaynaklarla ilgili bilgilere yer verilmiştir. Ayrıca konuya zemin oluşturması için nahiv ve sarf ilimlerinin kapsamı hakkında genel bilgiler verilmiş, İslâmî ve beşerî ilimlerle olan ilişkisine değinilmiştir. Birinci bölümde genel hatlarıyla zamirler ele alınmıştır. Dilbilgisi kaynaklarından elde edilen verilerle zamirin tanımı, fonksiyonları, çeşitleri ve mercii konuları tanıtılmıştır. Ayrıca dilbilgisi geleneğinde zamirlerin incelenen yönlerine ilişkin görüş farklılıklarına değinilmiştir. İkinci bölümde ise çalışmanın odağı olan Hüve zamiri ele alınmıştır. Hüve zamiri bu bölümde dil ilimleri ve diğer disiplinler olmak üzere ele alındığı alanlara göre tasnif edilerek incelenmiştir. Dil ilimlerinde Hüve zamirinin; lügat, sarf ve nahiv ilimleri içerisinde ne tür incelemelere tabi tutulduğu araştırılmıştır. Ayrıca Hüve'nin özel ilgi gördüğü disiplinler belirlenerek Hüve'nin bu alanlarda nasıl ele alındığı tespit edilmiştir. İnceleme sonucunda Hüve zamirinin dilbilgisinde zamirler içerisinde önemli bir bölüm işgal ettiği ve diğer zamirlerden ayrı özel kullanımlarının olduğu görülmüştür. Hüve zamirinin İslâmi ve beşerî ilimler alanında ise kimi zaman özel bir ıstılahın kökeni olduğu kimi zaman ise disipline has bazı tartışmaların odağı olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dilbilgisi, Nahiv, Sarf, İʻrâb, Zamir, Merci, Hüve.