Diskriminant analizi ve CHAID'in karşılaştırılması üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET ÖZTAŞ
Danışman: Güçlü Şekercioğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı çok değişkenli istatistik tekniklerinden diskriminant analizi ve CHAID analizinin bağımlı değişkeni etkileyen bağımsız değişkenler ve sınıflandırma başarısı açılarından karşılaştırılmasıdır. Araştırma ilişkisel araştırmalar modellerinden yordayıcı korelasyonel araştırma türünde yürütülmüştür. Araştırmaya konu olan veriler, Antalya İli Muratpaşa İlçesinde devlet okullarında farklı branşlarda görev yapmakta olan 416 öğretmenden çevrim içi yöntemle toplanmıştır. Çevrim içi yöntemle Demirel ve Ünişen (2018) tarafından geliştirilen "Öğretmenlerin Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutum Ölçeği" ile "Demografik Bilgi Formu" katılımcılara sunularak veriler bu araçlar üzerinden uygun örnekleme yöntemiyle toplanmıştır. Veri toplama işleminin ardından ölçeğin geçerlik ve güvenilirlik kontrolleri yapılmıştır. Araştırmada bağımlı değişken, "Öğretmenlerin Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutum Ölçeği"nden alınan puanlar olarak olarak belirlenmiş, sürekli olan bu veri k-ortalamalar kümeleme algoritmasıyla "olumlu tutum sergileyenler" ve "olumsuz tutum sergileyenler" olarak kategorik hale getirilmiştir. "Demografik Bilgi Formu"ndan elde edilen "öğretmenin mesleki kıdem yılı", "öğretmenin aylık toplam geliri", "öğretmenin ailesine giren aylık toplam gelir", "öğretmenin ders verdiği sınıfa ait öğrenci mevcudu", "öğretmenin verdiği haftalık toplam ders saati sayısı", "öğretmenin meslek hayatı boyunca katıldığı toplam hizmet içi eğitim sayısı", "aynı okulda görev yapma süresi" ve "öğretmenin evinin okula uzaklığı" değişkenlerine ait veriler ise bağımsız değişkenler olarak analize dahil edilmişlerdir. Analizlere başlanmadan önce diskriminat Analizinin gerektirdiği varsayımların sağlanma durumu kontrol edilmiştir, ardından analizler gerçekleştirilmiştir. Diskriminant analizi neticesinde bağımlı değişkeni açıklayabilen bağımısız değişkenlerin "öğretmenin aylık toplam geliri", "öğretmenin ailesine giren aylık toplam gelir", "öğretmenin ders verdiği sınıfa ait öğrenci mevcudu", "öğretmenin verdiği haftalık toplam ders saati sayısı", "aynı okulda görev yapma süresi" ve "öğretmenin evinin okula uzaklığı" değişkenleri oldukları görülürken, CHAID analizi neticesinde ise bağımlı değişkeni açıklayabilen bağımsız değişkenlerin "öğretmenin aylık toplam geliri, "öğretmenin ders verdiği sınıfa ait öğrenci mevcudu, "aynı okulda görev yapma süresi", "öğretmenin evinin okula uzaklığı" ve "mesleki kıdem yılı" değişkenleri oldukları belirlenmiştir. Bağımlı değişkeni en iyi açıklayan bağımsız değişkenin hem diskriminant analizinde hem de CHAID analizinde "öğretmenin evinin okula uzaklığı" değişkeni olduğu görülmüştür. Analizlere ait genel sınıflandırma durumları incelendiğinde, araştırmaya katılan toplam 416 öğretmenden 398'inin diskriminant fonksiyonu tarafından doğru grupta sınıflandırıldığı, 18'inin ise yanlış grupta sınıflandırıldığı görülmüş olup, % 95.7 oranında genel sınıflandırma doğruluğu elde edilmiştir. CHAID analizinin sınıflandırma durumu incelendiğinde, araştırmaya katılan toplam 416 öğretmenden 403'ünün grup üyeliğinin doğru sınıfta tahmin edildiği, 13'ünün ise grup üyeliğinin yanlış sınıfta tahmin edildiği görülmüş olup, yüzdelik oran olarak analizin toplamda %96.9'luk genel sınıflandırma doğruluğuna ulaştığı anlaşılmıştır. Oranlardan anlaşıldığı üzere CHAID analizinin daha yüksek doğru sınıflandırma oranına sahip olduğu tespit edilmiştir.