Rehberlerin Kalıp Yargılarının Yabancı Turistlere Yönelik Tutumlarındaki Rolü: Kapadokya Bölgesi Turist Rehberleri Üzerine Bir Araştırma

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ADNAN ÖZTÜRK

Danışman: Meltem Caber

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı turist rehberlerinin yönettikleri turlarda karşılaştıkları yabancı turistlere yönelik çok boyutlu kalıp yargılarının (milliyet, cinsiyet, yaş grubu, gelir durumu ve dış görünüş bazında) nelerden oluştuğunun ve bunların tur yönetimi esnasında rehberlerin yabancı turistlere yönelik tutumlarına nasıl yansıdığının keşfedilmesidir. Bu doğrultuda Kapadokya Bölgesinde hizmet veren 30 lisanlı turist rehberiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Nitel araştırma tekniğiyle yürütülen çalışmada görüşmelerden elde edilen veri betimleyici fenomenoloji desenine uygun olarak betimsel analize ve içerik analizine tabii tutulmuştur. Yapılan analizler sonucunda kalıp yargı boyutunda alt düzey temalara (Yüksek Yetkinlik, Düşük Yetkinlik, Yüksek Sıcaklık, Düşük Sıcaklık), orta düzey temalara (Olumlu Kalıp Yargılar, Olumsuz Kalıp Yargılar) ve ana temalara (Yabancı Turistlerin Milliyetlerine, Cinsiyetlerine, Yaş Gruplarına, Sosyoekonomik Durumlarına ve Dış Görünüşlerine Yönelik Kalıp Yargılar) ulaşılmıştır. Duygu boyutunda "Olumlu ve Olumsuz Duygular" alt temaları ve "Yabancı Turistlerin Milliyetlerine, Cinsiyetlerine, Yaş Gruplarına, Sosyoekonomik Durumlarına ve Dış Görünüşlerine Yönelik Duygular" ana temaları ortaya çıkmıştır. Üçüncü boyut olan ve rehberlerin tur yönetim tarzı eğilimlerini kapsayan davranış boyutuna ilişkin kodlamalardan "Standart Tur Yönetimi, Otoriter Tur Yönetimi ve Esnek Tur Yönetimi" alt temaları ve "Yabancı Turistlerin Milliyetlerine, Cinsiyetlerine, Yaş Gruplarına, Sosyoekonomik Durumlarına ve Dış Görünüşlerine Göre Tur Yönetim Tarzı" ana temaları elde edilmiştir. Rehberlerin yabancı turistlere yönelik kalıp yargıları ve duyguları arasında tutarlılık görülürken, davranış eğilimlerinin kültür turları bağlamı etkisiyle turist gruplarına göre şekillendiği belirlenmiştir.