Alternatif Ekonomik Örgütlenmelerin Sosyoekonomik Temellerini Kooperatifler Üzerinden Anlamaya Yönelik Ampirik Bir Çalışma

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sibel Doğanay

Danışman: Janset Aytemur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Örgütlenme deneyiminin kendisini sorgulayan ve başka bir örgütlenmenin mümkün olabileceğini ortaya koyan kooperatiflerin Türkiye bağlamında kurulma sebeplerini anlamaya yönelik bir araştırma yürütülmesi amaçlanmıştır. Tiyatro, yayıncılık, eğitim, gıda, hizmet, enerji gibi alanlarda faaliyet gösteren 8 kooperatiften 19 kişi ile yapılan görüşmeler temelinde, kooperatiflerin kurulma nedenleri toplumsal yapının kendi koşullarının getirdiği sınırlamalar ve/veya açılımlar göz önünde tutularak sorgulanmıştır. Araştırma bulgularından ortaya çıkan tabloya göre ekonomi-politik bağlamın yarattığı kaygı ve çözüm arayışları kooperatiflerin kurulmasında itici gücü oluşturmaktadır. Çözüm arayışı içindeki insanların karşılaşma mekânı olan kooperatifler, insanların bir aradalığına zemin hazırlamakta ve kolektif gücün üretimini sağlamaktadır. Kooperatifin yarattığı bu kolektif güç (artık güç) başka alanlara yayılarak toplumsal alanı dönüştürmeye imkân vermektedir. Yalnızlaştırılan ve güvencesizlik ikliminde yaşamaya çalışan kesimlerin "kendi göbek bağlarını kesebilmesine" yardımcı olan, tabandan kurularak güçlenmeyi ve yurttaş katılımını teşvik etmeyi sağlayan kooperatifler, "örgütlenme" varsayımlarını farklı şekilde düşünmeye kapı aralamaktadır. Anahtar Kelimeler: Alternatif Örgütlenme, Kooperatifler, Dayanışma Ekonomileri, Müşterekleştirme