Acil serviste akut böbrek yetmezliği tanısı alan hastalarda prognostik belirteçlerin analizi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASİYE MÜMİNAT GÜNGÖR

Danışman: Aslıhan Ünal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Akut böbrek hasarı (ABH) saatler, günler ya da haftalar içerisinde gelişen, toksik artıkların birikmesi ve iç homeostasizin kaybı ile sonuçlanan, GFR'deki azalma sonucu böbreğin fonksiyonlarında görülen hızlı kaybın oluşturduğu bir klinik sendromdur. ABH tanısı önemli ölçüde acil servislerde koyulur ve tedavi çoğunlukla acil serviste başlar. Uygulanan modern tanı ve tedavi yöntemlerine ve yaygınlaşan diyaliz uygulamasına rağmen ABH'da mortalite uzun süredir değişmemiştir. Çalışmamızın birincil amacı; ABH saptanan acil servis hastalarının 28 ve 90. gün mortalitelerini öngörmede etkili faktörleri, ikincil amacı ise sürekli RRT ihtiyacı açısından belirleyicileri ortaya koymaktır. Çalışmamızda acil servisimize başvuran ve ABH tanısı alan olgularda yaş, cinsiyet, komorbid hastalık, ilaç kullanımı [NSAII (nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar), aminoglikozid, lityum, statinler, diüretik, fenitoin vb nefrotoksik ilaçlar], IV (intravenöz) kontrast madde maruziyeti verisi, acil servise başvuru anındaki vital bulguları, Glasgow Koma Skalaları (GKS), laboratuvar verilerinden; venöz kan gazında laktat, venöz kandan çalışılan glomerüler filtrasyon hızı, serum kreatinin değeri, BUN, serum potasyum düzeyi, cTnI, trombosit, albumin değerlerinin hastaların mortalitesi ve sürekli RRT tedavisi ile ilişkisini araştırdık. Çalışmaya dahil edilen 400 hastanın 207'si erkek (%51,7) olup, dahil olan hastaların yaşları 19 ile 96 arasında değişmektedir (ortalama 66,12±16,25). 28. gün mortalite oranı %15,3, 90. gün mortalite %22'dir. Regresyon analizi yapıldığında 28. gün mortalite belirlemede diüretik kullanımı (p 0.01; OR 4.57, %95GA 1.35-15.45), cTnI düzeyinin yüksekliği (p 0.0; OR 3.71 %95GA 1.12-12.26), takipne (p 0.001; OR 0.104, %95GA 0.02-0.40) ve hiperkaleminin (p 0.04; OR 3.7, %95GA 1.0-13.5); 90. gün mortalite belirlemede ise BUN (p 0.01; OR 1.01, %95GA 1.00-1.03), diüretik kullanımı (p 0.03; OR 2.56, %95GA 1.07-6.01),) ve >0.06 ng/L cTnI değerlerinin (p 0.01; OR 2.97, %95GA 1.25-7.07) anlamlı olduğu saptanmıştır. İkincil sonlanım kriterimiz sürekli RRT ihtiyacını öngörmede >65 yaş (p 0.01; OR 0,38, %95 GA 0,17-0,85), diüretik kullanımı (p 0,02; OR 2,88, %95 GA 1,22-6,79), KBH varlığı (p <0,001; OR 4,83, %95 GA 2,21-10,57), BUN yüksekliği (p 0,02; OR 258, %95 GA 1,12-5,94) ve GFR düşüklüğü (p <0,001; OR 0,85 %95 GA 0,79-0,91) anlamlıdır.