Capet Hanedanı'nın iktidara yükseliş süreci (843-1031)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ORAJ ALGIN

Danışman: ZEYNEP GÜNGÖR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Capet Hanedanı, 987-1328 yılları arasında Fransa Krallığı'nı yönetmiş, Avrupa tarihinin en etkili hanedanlarından biridir. Hanedanın bilinen en eski atası olan Anjou Kontu Güçlü Rotbertus, İmparator Kel Karolus'un en önemli vassallarından biri olup Batı Francia'nın kalbi konumundaki Nesturya'nın önde gelen soyluları arasında yer almaktadır. Karolenj Hanedanı'nın IX. ve X. yüzyıllarda yaşanan taht mücadeleleri ve süreklilik kazanan savaşlar neticesinde giderek zayıfladığı bir dönemde, Güçlü Rotbertus ve onun soyundan gelenler krallık içindeki nüfuz alanlarını istikrarlı biçimde genişletmişlerdir. Özellikle Norman istilalarına karşı gösterdikleri başarılı savunma faaliyetleri sayesinde hem soyluların hem de halkın saygınlığını kazanmışlardır. Erken dönemleri, Güçlü Rotbertus'a atfen literatürde "Rotbertuslular" olarak adlandırılan hanedan, siyasi çıkarları doğrultusunda Karolenj Hanedanı ile zaman zaman en önemli müttefik, zaman zaman ise en güçlü rakip konumunda yer almıştır. Güçlü Rotbertus'un ardılları Odo, I. Rotbertus ve Rodulfus, yükselmekte olan feodalizmin bütün avantajlarını kullanarak sahip oldukları topraklarını ve manastır mülklerini kalıcı hâle getirmiş, siyasi, askerî ve dinî nüfuzlarından yararlanarak tahtın sahibi olmuşlardır. Ancak iktidarlarını kalıcı hâle getirememiş ve Karolenjlerin geri dönüşünü engelleyememişlerdir. Büyük Hugo döneminde Rotbertuslular, Batı Francia'nın en güçlü soylu ailesi konumuna yükselmiş, doğrudan iktidarı hedefleyen politikalarından uzaklaşarak Karolenj kralını baskı altına almışlardır. Son Karolenj Kralı V. Ludovicus'un 987 yılında varissiz bir şekilde ölmesiyle, Büyük Hugo'nun oğlu Hugo Capet, Reims Başpiskoposu Adalberon'un desteğiyle kral seçilmiştir. Bu tarihten itibaren Güçlü Rotbertus'un soyu, literatürde Hugo Capet'e atfen "Capetler" olarak anılmaya başlanmıştır. Hugo Capet, Karolenj Hanedanı'nın hayatta kalan son temsilcisi olan Aşağı Lorraine Dükü Karolus'un muhalefetini etkisiz hâle getirerek eski hanedanın siyaset sahnesinden kesin olarak çekilmesini sağlamıştır. Ardından oğlu II. Rotbertus'u ortak kral ilan ederek Capet Hanedanı'nın iktidarının sürekliliğini güvence altına almıştır. II. Rotbertus ise bu mirası daha da pekiştirerek Capet iktidarını istikrara kavuşturmuş ve hanedanın kurumsal bir nitelik kazanmasının temelini atmıştır.