Böbrek nakli uygulanan bireylerin cinsel bakım gereksinimleri: temellendirilmiş kuram çalışması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DENİZ TAŞDEMİR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nilgün Aksoy

Eş Danışman: İlhan Günbayı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırmanın amacı, böbrek nakli uygulanan bireylerin cinsellik ve cinsel sağlıkları ile ilgili yaşadıkları sorunların ve cinsel bakım gereksinimlerinin belirlenmesi ve bunlardan yola çıkarak cinsel bakım gereksinimlerini açıklayan kuramsal bir model geliştirmektir. Yöntem: Araştırmada temellendirilmiş kuram desenlerinden "sistematik desen" yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırma örnekleminin belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemi ve kuramsal örnekleme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, böbrek nakli uygulanan 21 bireyden oluşmaktadır. Veri toplama yöntemi olarak yarı-yapılandırılmış görüşmeden yararlanılmış, veri analiz süresince kuramsal notlar tutulmuştur. Veri analiz süreci açık, eksen ve seçici kodlama olarak üç aşamalı yürütülmüş, tüm analiz süresince sürekli karşılaştırma tekniği kullanılarak temaların birbirinden ayrışması sağlanmıştır. Bulgular: Araştırma sonucunda bir çekirdek kategori, dört ana tema, 10 tema ve 14 alt tema bulunmuştur. Böbrek nakli uygulanan bireylerin cinsel bakım gereksinimlerini tanımlayan temalar, 'Cinselliğin Anlamlandırılması', 'Cinsel Sağlığı Geliştirmek İçin İletişim', 'Cinsel Sağlık Eğitimi' ve 'Böbrek Naklinden Sonra Cinsel İlişki' olarak belirlenmiştir. Araştırmanın çekirdek kategorisi "Böbrek nakli uygulanan bireylerin cinsel bakım gereksinimleri" olarak elde edilmiştir. Sonuç: Bu araştırmada, böbrek nakli uygulanan bireylerin cinsel bakım gereksinimlerine ilişkin kuramsal bir model geliştirilmiştir. Böbrek naklinden sonra bireylerin cinsel sağlığın tanımlanmasına, hemşirelerin cinsel sağlığı tartışmasına, eş ile iletişimin geliştirilmesine, cinselliği konuşmak için uygun çevrenin oluşturulmasına, cinsel sağlık eğitimine, cinsel ilişki ile ilgili korkuların tanımlanmasına ve bilinmeyen durumların açığa kavuşturulmasına gereksinim olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: böbrek nakli, cinsellik, cinsel sağlık, hemşirelik, bakım, temellendirilmiş kuram çalışması