Türkiye'de hemşirelerin altruizm düzeyleri ve etkileyen faktörlerin bir meta-analiz çalışmasıyla incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP UYSAL
Danışman: İlkay Boz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, hemşirelikte altruizmi meta-analiz yöntemiyle değerlendirerek ülkemizdeki hemşirelerin altruizm düzeyine ilişkin kapsamlı bir görünüm sunmayı amaçlamaktadır. Altruizmi etkileyen değişkenlerin belirlenmesiyle, elde edilen bulguların ulusal ve uluslararası literatüre özgün katkılar sağlaması hedeflenmiştir. Yöntem: Çalışma meta-analiz yöntemiyle yürütülmüş olup, ulusal ve uluslararası veri tabanlarında yapılan kapsamlı literatür taramaları sonucunda dâhil edilme kriterlerini karşılayan çalışmalar analize alınmıştır. Dâhil edilen çalışmalar Joanna Briggs Institute kriterleri doğrultusunda değerlendirilmiş; veriler Microsoft Excel programında düzenlendikten sonra Comprehensive Meta-Analysis yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Etki büyüklükleri Hedges's g ile hesaplanmış, heterojenlik Cochran'ın Q ve I² istatistikleriyle değerlendirilmiş ve yayın yanlılığı çeşitli grafiksel ve istatistiksel yöntemlerle incelenmiştir. Heterojenlik ve yayın yanlılığı testlerinin ardından analizlerde rastgele etkiler modeli uygulanmıştır. Bulgular: Hemşirelerin altruizm düzeyini belirlemek amacıyla araştırmaya dâhil edilen 12 çalışmadan elde edilen verilere göre, hemşirelerin altruizm düzeyi 68.25 puan olarak bulunmuş olup bu değer orta-yüksek düzeyde bir altruizm düzeyini göstermektedir. Alt boyutlar incelendiğinde; aile (16.41) ve sorumluluk (15.75) boyutlarının en yüksek puanlara sahip olduğu, buna karşılık yardımseverlik (14.59) ve sosyallik (13.08) boyutlarının daha düşük düzeylerde seyrettiği belirlenmiştir. Ayrıca çalışmalar arasında yüksek düzeyde heterojenlik (I²=%97; p 0.05). Sonuç: Meta-analiz, ülkemizde hemşirelerin altruizm düzeylerinin genel olarak orta-yüksek olduğunu göstermektedir. Alt boyutlar incelendiğinde, aile ve sorumluluk boyutlarının diğer boyutlara göre daha yüksek, sosyallik ve yardımseverlik boyutlarının ise görece daha düşük olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: altruizm, hemşirelik, hemşirelik öğrencileri, meta-analiz