Erzurumlu Aşık Sıtkı Eminoğlu'nun Sanat Hayatı ve Müzikal Eserleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, MÜZİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED EMİRHAN ŞENGÜL
Danışman: Hazan Kurtaslan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Erzurum yöresinde müzik kültürü, kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Bu aktarımda, edebiyatın ve kültürün önemli temsilcileri olan âşıkların büyük rolü vardır. Erzurum yöresinin müzik kültürünü koruyan ve taşıyan, aşıklık geleneğinin yaşayan en önemli temsilcilerinden biri Aşık Sıtkı Eminoğlu'dur. Bu araştırmanın amacı, aşıklık geleneği günümüz temsilcilerinden Erzurumlu Aşık Sıtkı Eminoğlu'nun yaşamı ve sanat hayatını incelemek, eserlerini araştırmacı tarafından derlenerek kayıt altına almak, bu eserlerin müzikal özellikleri ve sözlerinde işlenen konuların analizini yapmaktır. Yapılan bu çalışmada; nitel araştırma yöntemlerinden anlatı analizi çatı deseni altında yer alan biyografi analizi deseni doğrultusunda modellenmiştir. Veriler, doküman incelenmesi ve görüşmeden oluşan nitel araştırma teknikleri kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel çözümlemeden yararlanılmıştır. Aşık Sıtkı Eminoğlu'nun yaşamı, sanat hayatı, türkülerinin müzikal özellikleri ile türkülerinin sözlerindeki konular görüşmeden elde edilen veriler doğrultusunda betimsel bir şekilde ortaya konulmuştur. Bu araştırma sonucunda Erzurumlu Aşık Sıtkı Eminoğlu'nun müzikal yaşamında yörenin Mevlüt Usta, Aşık Ruhani, Aşık Reyhani gibi önemli isimlerden etkilendiği ve yaklaşık 170 şiiri olduğu tespit edilmiştir. Bu şiirlerin 11'ini halk müziği formunda bestelemiştir. Eminoğlu'nun halk müziği formunda bestelediği bu 11 eser, araştırmacı tarafından derlenerek kayıt altına alınmıştır. Bu yolla eserlerin 5'inin uşşak, 6'sının hüseyni makamı dizisinde olduğu, ritmik yapı açısından en fazla 4/4'lük, 3 en az 7/8'lik kalıp kullanıldığı, ses aralığı açısından 4 ile 8 ses aralığında olduğu sonucuna varılmıştır. Konuları bakımından ise aşk-sevgi, bağışlama, vefa/saygı, adalet, özlem, kahramanlık, memleket sevgisi, millet sevgisi ve sitem gibi temalar altında toplandığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Sıtkı Eminoğlu, Türk Halk Müziği, Aşıklık Geleneği, Derleme, Erzurum Yöresi.