Rivâyet İlimleri Açısından Kıraat İlimleri- Mâverdî'nin en-Nüket ve'l-Uyûn Adlı Tefsiri ile İbnu'l-Cevzî'nin Zâdü'l-Mesîr Adlı Tefsiri Örneğinde-

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULLAH CENGİZ

Danışman: İsa Akalın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Kıraat ilmi Kur'ân'ı Kerîm'in dil, anlam ve okuyuş birlikteliğini sağlar. Hz. Peygamber'den günümüze ve kıyamete kadar sahih bir şekilde iletilmesi ve korunmasında âmildir. Çalışmamızda Mâverdî'nin (ö.450/1058) en-Nüket ve'l-uyûn adlı eseri ile İbnü'l-Cevzî'nin (ö.597/1201) Zâdü'l-mesîr adlı eserlerinde kıraatlerin kullanımı ve hadis kıraat kavramlarında müşterek olan kavramlar konu edilmiştir. Müellifler IV. ve VI. yüzyılda yaşamışlardır. Hz. Peygamber'e, sahâbeye, kıraat imamlarına, râvilerine atfedilen farklı kıraatler ele alınmış ve mukayese hedeflenmiştir. Böylelikle eserler baştan sona tetkik edilmiştir. Tespit edilen kıraat farklılıkları müellifler tarafından mahirane işlenmiştir. Bu farklılıklar Kur'ân'ın anlam zenginliği olarak addedilmiştir. Çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Girişte müelliflerin hayatı ve eserleri anlatılmıştır. Birinci bölümde kıraat ilmi hakkında bilgi, kıraat ve hadiste ortak kullanılan kavramlar açıklanmış, hadis- kıraat mukayesesi yapılmıştır. Hadis, tefsir ve kıraatte müşterek kullanılan kavramlar farklı kıraat kaynakları ile mütâlaa edilmeye çalışılmıştır İkinci bölümde eserlerde geçen kıraatlerin mukayesesi açıklanmıştır. Çalışmanın neticesi sonuçlara yansıtılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kıraat, Hadis, Tefsir, Kur'ân, Mâverdî, İbnü'l-Cevzî,