Metropolis'ten Elysium'a bilim kurgu sinemasında sınıfsal farklılıklara eleştirel bir yaklaşım


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Pelin Oduncu

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): EMİNE UÇAR İLBUĞA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İlkel topluluklardan, günümüz postmodern toplumlarına kadar insanlar fiziksel, ekonomik, kültürel ya da sosyal niteliklerine göre birbirinden ayrılarak, çeşitli kategoriler içinde yaşamaktadırlar. Bireylerin sahip olduğu bu kategoriler, gündelik yaşam pratiklerinden, düşünsel hayata kadar pek çok farklı alanda insanların biribirinden ayrılmasına neden olmaktadır. Özellikle Sanayileşme döneminden itibaren toplumsal sınıflar arasındaki ayrımın giderek belirginleşmesi, beraberinde sınıf farklılıklarına yönelik pek çok kuramsal tartışmayı getirmiştir. "Sınıf" kavramı, Karl Marx'tan, çağdaş tabakalaşma kuramcılarına kadar çeşitli düşünürler tarafından farklı şekillerde ele alınmış ve hala alınmaktadır. Toplumsal sınıflar, pek çok alanda olduğu gibi yedinci sanat dalı olan sinemada da sık sık ele alınan konulardan biridir. Toplumsal gerçekliğin taklidine dayanan sinemanın, toplumsal sınıfları ne şekilde temsil ettiği, içinde yaşanılan toplumu anlamak açısından önem teşkil etmektedir. Bilhassa geleceği ve yakın geleceği yansıtan bilimkurgu filmlerinin, mevcut gerçekliklerden yola çıkan yapısı bu önemi daha da artırmaktadır. Bu anlamda çalışmada, sinemanın kültürel ve aynı zamanda ticari bir araç olduğu göz önünde bulundurularak, Kültürel Çalışmalar Merkezi'nin metin analizi yöntemine başvurulmuş; toplumsal sınıfları merkezine alan Metropolis, Elysium, Hunger Games ve Divergent filmleri örnek olarak seçilerek, filmler sınıfsal farklılıklara yönelik yapılan kuramsal bilgiler ışığında analiz edilmiştir. Çalışmanın amacı, toplumsal sınıf farklılıklarının bilimkurgu sinemasında nasıl temsil edildiğini ortaya koyarak, gelecek yüzyılları anlatan bu filmlerde sınıfsal ayrımların devam edip etmediğini tartışmaktır.