OSAS Cerrahisi Sonrası CPAP Kullanımına Uyum
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ayşegül Şule Azbay
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MURAT TURHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızın amacı, kliniğimizde orta-ağır Obstrüktif Uyku Apne (OUA/OSAS) tanısı alıp CPAP tedavisini reddettiği için ameliyat olan ve ameliyattan sonra halen tedavi gereksinimi bulunan hastaların CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) kullanımına uyumunu ölçmektir. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı'na Haziran 2011 Ocak 2013 yılları arasında uykuda solunum durması, horlama ve gündüz aşırı uyku hali ile başvuran ve yapılan PSG sonucu OSAS tanısı alıp, CPAP tedavisini reddettiği için farklı uyku cerrahileri geçirmesine rağmen postoperatif PSG sonucu AHI>15 olan 80 hasta çalışmaya alındı. Anket doldurmak istemeyen ve rutin takibinden çıkan 13 hasta çalışma dışı bırakılarak çalışmaya 67 hasta ile devam edildi. Bu hastaların CPAP kullanıp kullanmadıkları, CPAP tedavisinden fayda görüp görmedikleri ve CPAP kullanımına uyumları rutin kontrole geldiklerinde sorgulandı. Hastaların preoperatif ve postoperatif dönemlerdeki tüm niceliksel ve niteliksel verileri ayrılıp karşılaştırıldı. Postoperatif dönemdeki hastalar, CPAP kullanan ve kullanmayan hasta grubu olarak ayrıldı ve bu iki grubun niteliksel ve niceliksel değerleri karşılaştırıldı. Çalışmaya katılan 67 hastanın 8'i kadın (%11.9), 59'u erkek (%88,1) idi. Çalışmaya katılan 67 hastanın 43'üne (%64,2) nazal cerrahi (radyofrekans konkaplasti ve/veya septumplasti), 60'ına oral/hipofarengeal cerrahi (UPPP ve/veya dil kökü süspansiyonu ve (%89,6), 36'sına (%53) ise kombine cerrahi uygulanmış olduğu izlendi. Hastaların preoperatif ve postoperatif Eppworth Uykululuk Skalası (pre ve post ESS) değerleri karşılaştırıldığında, operasyondan sonra ESS değerinde istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş olduğu izlendi (p<0.01). Hastaların preoperatif ve postoperatif Apne Hipoapne Indeksi (AHI) değerleri karşılaştırıldığında operasyondan sonra AHI değerinde istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş olduğu izlendi (p<0.01). Postoperatif dönemde AHI 15'in üzerinde olduğu için tekrar CPAP kullanımı önerilen 67 hasta sorgulandığında 31 (%46,3) hastanın CPAP'ı düzenli olarak kullandığı, 3 (%4,5) hastanın CPAP'ı düzensiz olarak kullandığı, 33 (%49,3) hastanın CPAP'ı hiç kullanmadığı izlendi. Postoperatif dönemde CPAP kullanan hastaların preoperatif en düşük Oksijen (Pre O2) değerinin kullanmayan hastaların pre O2 değerinden istatistiksel olarak anlamlı düşük olduğu izlendi (p<0.05). Postoperatif dönemde CPAP kullanan hastaların post ESS değerinin kullanmayan hastaların post ESS değerinden istatistiksel olarak anlamlı yüksek olduğu izlendi (p<0.05). Postoperatif dönemde CPAP kullanan hastaların post AHI değerinin kullanmayan hastaların post AHI değerinden istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı yüksek olduğu izlendi (p<0.01). Postoperatif dönemde CPAP kullanan hastaların post supin AHI değeriin kullanmayan hastaların post supin AHI değerinden istatistiksel olarak anlamlı yüksek olduğu izlendi (p<0.05). Postoperatif dönemde CPAP kullanan hastaların post O2 değerinin kullanmayan hastaların post O2 değerinden istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı düşük olduğu izlendi (p<0.01). Postoperatif dönemde CPAP kullanan ve kullanmayan hastalar arasında yaş, BMI, BÇ, pre ESS, pre AHI, pre supin AHI, değerlerinin ya da cinsiyet özelliklerinin istatistiksel olarak anlamlı farklılığı izlenmedi. Çalışmamızda başlangıçta CPAP tedavisini kesinlikle reddeden ve bunun için operasyonu tercih eden 67 hastanın 34'ü başka tedavi seçeneği kalmadığı için CPAP'ı kullanmaya başlamış olduğunu gözlemledik. Bu da OSAS cerrahisinin hastalığın devam ettiği durumlarda CPAP kullanım yönünde motive etme olasılığını göstermektedir. Çalışmamızdaki veriler ışığında hastaların operasyondan sonra CPAP tedavisini kabul edilebilirliğine, yüksek oranda gündüz uykululuk durumunun düzelmemesi ve PSG'de raporlanan AHI, supin AHI ve en düşük O2 satürasyonu değerlerindeki patolojinin OSAS lehine devam etmesininin etkili olduğuna inanmaktayız Anahtar kelimeler: Cerrahi sonrası CPAP ullanımına uyum, OSAS cerrahisi.