Okul öncesi dönem çocuklarında dijital ekran bağımlılığının akran zorbalığına etkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE BAYIRLI YAYLALI

Danışman: Begümhan Yüksel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, okul öncesi dönem çocuklarında görülen ekran bağımlılığının akran zorbalığına etkisi farklı değişkenler ele alınarak incelenmesi ve bu iki değişkenin cinsiyet, anne baba öğrenim durumu, kardeş sayısı gibi faktörlere göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Antalya'nın Alanya ilçesinde yaşayan ve yaşları 48-72 ay arasında olan 230 çocuğu kapsamaktadır. Katılımcılar uygun örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemleri ile belirlenmiştir. Veriler, "Kişisel Bilgi Formu", "Problemli Medya Kullanım Ölçeği Ebeveyn Uzun Formu (PMKÖ-EF)" ve "Okul Öncesi Akran Zorbalığı Ölçeği-Öğretmen Formu" kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler, betimleyici istatistikler, korelasyon analizi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi, basit ve Classification and Regression Tree (CART) yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada, ekran bağımlılığı ile akran zorbalığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Cinsiyetin ekran bağımlılığı ve akran zorbalığı üzerinde anlamlı bir fark yaratmadığı, akran zorbalığının anne öğrenim durumuna göre farklılaştığı, ancak baba öğrenim durumuna göre fark olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, anne eğitim seviyesi, çocuğun yaşı ve cinsiyetinin zorbalık davranışlarını etkileyen önemli faktörler olduğu ortaya konmuştur. Bulgular, eğitim ve sosyal politikaların önemini vurgulamakta ve gelecekteki çalışmalara yönelik öneriler sunmaktadır. Anahtar Sözcükler: Okul Öncesi Eğitim, Ekran Bağımlılığı, Akran Zorbalığı.