(135,137,138,139)La (n,el) SAÇILMA DİFERANSİYEL TESİR KESİTLERİNİN NÜKLEON YOĞUNLUKLARINDAN ELDE EDİLEN ETKİLEŞİM POTANSİYELLERİ KULLANILARAK HESAPLANMASI
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERHAN AKDENİZ
Danışman: İsmail Hakkı Sarpün
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Nükleer fizik alanında yapılan araştırmalarda nükleer reaksiyon deneyleri büyük öneme sahiptir. Ancak nükleer reaksiyon deneyleri tekrar tekrar yapılamamaktadır. Bu noktada ortaya çıkan boşluğu, teorik hesaplamalar ve farklı nükleer modellerin kullanıldığı simülasyon (benzetim) çalışmaları doldurmaktadır. Bu çalışmada nükleon yoğunlukları ile folding potansiyeli davranışı ve elastik saçılma tesir kesitleri arasındaki korelasyona odaklanılmaktadır. Dolayısyla da yoğunluğa bağlı reaksiyon parametreleri kullanılarak, elastik saçılmalarda en önemli göstergelerden biri olan açıya bağımlı diferansiyel tesir kesiti elde edilmiştir. Bu amaçla, Lantanit grubu elementlerinden Lantan izotoplarının çekirdek içi nükleon dağılım yoğunlukları dört ayrı model ile hesaplanmıştır. Çekirdeklerin taban durum özelliklerinden olan nükleon yoğunlukları genellikle Skyrme ve Gogny etkileşimlerini içeren Hartree-Fock (HF) ve Hartree-Fock-Bogolyubov (HFB) yaklaşımları kullanılarak hesaplanmaktadır. Skyrme etkileşimli HF yaklaşımında Woods-Saxon (WS) potansiyeli (SHF-WS) ve Harmonik osilatör (HO) potansiyeli (SHF-HO) ile HFB yaklaşımında Skyrme etkileşimi (HFB-S) ve Gogny etkileşimi (HFB-G) yöntemleriyle hesaplanmıştır. Bu yöntemlerle yük yarıçapları da hesaplanarak deneysel veriler ile kıyaslarak Skyrme parametre setlerinden en iyisi belirlenmiştir. Elde edilen yoğunluk verileri ile, uygun hacim integrali eşliğinde single folding yöntemi kullanılarak çekirdek içi potansiyel parametreleri tespit edilmiş ve literatürde varolan parametrelerle karşılaştırılmıştır. Sonrasında, bu parametreler kullanılarak elastik saçılma tesir kesitleri hesaplanmış ve literatürdeki değerlerle karşılaştırılmıştır. Sonuçlar üzerinde SHF-WS, SHF-HO, HFB-S, HFB-G modellerinin etkisi gözlemlenmiştir. Amaç, nükleon yoğunluğu verileri mevcut olan çekirdekler için uygun modelin ve single folding için uygun hacim integralinin kullanılması ile teorik olarak reaksiyon verilerinin elde edilmesidir. Reaksiyon parametrelerine bağlı olarak diferansiyel tesir kesitlerinin açısal dağılımı elde edilmiştir.