Genişleyen bilinç olarak sağlık kuramına temellendirilmiş dans ve hareket terapisi yöntemlerinin, depresyon tanılı bireylerin benlik saygısı, bilinçli farkındalık ve depresyon düzeyine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAĞMUR ÇOLAK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Kadriye Buldukoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Araştırmanın amacı, bir praksis olarak Newman'ın Genişleyen Bilinç Olarak Sağlık Kuramı'na temellendirilmiş Dans ve Hareket Terapisi Yöntemlerinin, depresyon tanılı bireylerin benlik saygısı, bilinçli farkındalık ve depresyon düzeyine etkisinin değerlendirilmesidir. Yöntem: Bu çalışma iç içe geçmiş karma desende tasarlanan katılımlı eylem araştırmasıdır. Çalışmanın nitel boyutu hermenötik diyalektik yaklaşıma dayalı fenomenolojik desende, nicel boyutu ise eylem öncesinde ve sonrasında benlik saygısı, bilinçli farkındalık ve depresyon düzeylerinin ölçümleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nitel verileri çözümlendikten sonra MAXQDA programında kodlanmış, analiz sürecinde ilk olarak her katılımcının verileri bireysel olarak değerlendirilmiş, ardından sekiz katılımcının verileri üzerinden ortak örüntüleri belirlemek amacıyla içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Bu çalışmada uygulanan praksis, kadınların yaşadıkları depresyonun, onların tüm yaşam örüntülerini etkileyen ve dönüştüren bir yaşam deneyimi olduğunu ortaya çıkarmıştır. Kadınların ortak yaşam örüntüleri, kendilik algısı, ilişkileri, duygusal durumları, yaşamsal zorlukları ve dönüşüm süreçleri olarak belirlenmiştir. Uygulanan praksis, örüntü tanıma yoluyla farkındalık ve içgörü gelişimini destekleyerek, eylem öncesine göre, eylem sonrası benlik saygısı ile bilinçli farkındalığın artması ve depresyon düzeylerinin azalması yoluyla genişleyen bilince katkı sağlamıştır. Sonuç: Uygulanan praksis, depresyon tanısı almış kadınların yaşam örüntülerini ortaya çıkararak, bu örüntüler üzerinden farkındalık ile içgörü geliştirerek bilinç genişleme sürecine katkı sağlamıştır. Bu bağlamda depresyon tanılı bireylerle çalışan hemşirelerin, bu praksisi kullanmaları ve bunun için empatik iletişim, derinlemesine görüşme gibi terapötik iletişim becerileri, örüntü tanıma ve bakım ortaklığı yetkinliklerini geliştirmeleri önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Depresyon, eylem araştırması, Newman'ın Genişleyen Bilinç Olarak Sağlık Kuramı, praksis, psikiyatri hemşireliği