FARKLI ORTODONTİK TEDAVİLERİN ÇOCUKLARDA AĞIZ SAĞLIĞI İLE İLİŞKİLİ YAŞAM KALİTESİ, BENLİK SAYGISI VE AKRAN ZORBALIĞI ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MİHRİBAN KISMET YÜZBAŞIOĞLU
Danışman: Esra Bolat Gümüş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışması, intraoral ve ekstraoral apareylerle ve sabit yöntemle ortodontik tedavi gören çocuklarda ağız sağlığıyla ilişkili yaşam kalitesi, benlik saygısı ve akran zorbalığı düzeylerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırma, Akdeniz Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı'na başvuran, 8–16 yaş aralığındaki toplam 101 birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, kullanılan tedavi yöntemine göre; sabit ortodontik tedavi, intraoral aparey ile tedavi ve ekstraoral aparey ile tedavi olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. Bu hastalara tedavi başlangıcında, birinci ayın sonunda ve tedavi sonunda "Ağız Sağlığıyla İlişkili Yaşam Kalitesi Ölçeği (OHIP-14)", "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği" ve "Çocuk-Ergen Zorbalık Ölçeği-9 Kısa Form" uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Bulgular: Ekstraoral ve intraoral aparey grubunun karşılaştırılmasında ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesi zamanla düşmüş, benlik saygısı zaman içinde artmıştır ancak bu artışın ekstraoral ya da intraoral grupta meydana gelmesi, istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa yol açmamıştır. 3 farklı tedavi grubunun tedavi başı ve tedavi sırasında alınan ölçümlere göre tedaviden 1 ay sonra bu üç grupta da benlik saygısı artmıştır. Akran zorbalığı ve ağız sağlığı ile ilgili yaşam kalitesi ise bu 1 ayda düşmüştür. Bu değişimlerde gruplar arasında bir fark olmadığı görülmüştür. Sonuç: Tedavi süreciyle birlikte benlik saygısı artarken, akran zorbalığı düzeyleri azalmaktadır. Ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesi de düşmüştür ancak bu düşüşün tedavi başlangıcında tedaviye alışma süreciyle ilgili olduğu düşünülmektedir. Bu bulgular, ortodontik tedavinin bireyin sosyal ve duygusal gelişimi açısından da önemli bir müdahale olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Ortodontik tedavi, ağız sağlığıyla ilişkili yaşam kalitesi, benlik saygısı, akran zorbalığı, psikososyal etki